ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > མདུན་ཤོག > རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ།
ལོ་ཙཱའི་ཁྲོད་བརྩི་སྲུང་བྱ་དགོས་པའི་རྩ་དོན་ལ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་པ།
མི་རིགས་གང་ཡིན་ཡང་དེའི་རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་གོ་རིམ་ཁྲོད་ལོ་ཙཱའི་ནུས་པ་མི་དམན་པ་ཐོན་ཡོད། རང་རེའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱང་ལོ་ཙཱ་ལ་བརྟེན་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་རེད། དེས་ན་ལོ་ཙཱའི་རྩ་དོན་ལ་ངེས་པར་དུ་བརྩི་སྲུང་བྱེད་
རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་བྱུང་རིམ་དང་ཚེ་རབས་རྒྱུན་ཆགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་གཞག་རགས་ཙམ་གླེང་བ།
ན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལྟ་གྲུབ་ནི་དུས་གཅིག་ཏུ་དར་པ་མིན་པར་རིམ་པ་ངེས་ཅན་དུ་དར་འདུག དེ་གྲུབ་རྐྱེན་ཡང་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྐྱེ་
སྔགས་བཀླག་ཐབས་ལས་འཕྲོས་ཏེ་བོད་ཡིག་གི་སྒྲ་གདངས་དང་སྒྲ་སྒྱུར་ཡུལ་མིང་འགའི་འཕེལ་འགྱུར་ལ་དཔྱད་པ།
བོད་ཡིག་ནང་གི་གནའ་སྔ་མོའི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་བརྡ་སྦྱར་བའི་ཡི་གེ་དང་། དེང་དུས་ཀྱི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་བརྡ་སྦྱར་བའི་ཡི་གེ་གཉིས་དེ་ཙམ་མི་འདྲ་བ་གསལ་པོར་མཐོང་
རིག་གནས་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ཐད་ནས་མིང་བརྡ་དང་རིག་གནས་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ལ་དཔྱད་པ།
རིག་གནས་དང་སྐད་བརྡའི་ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ནི་རིག་གནས་ཀྱིས་མིང་བརྡ་ལ་ཤན་ཞུགས་པའམ་མིང་བརྡས་ཀྱང་རིག་གནས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ཇི་སྙེད་མངོན་པར་
བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་དང་རོལ་མོ། གླུ་གར་སྐོར་གྱི་ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་དང་བརྡ་ཆད་ཞིབ་འཇུག་བྱ་བ་གལ་ཆེ་ཚུལ་རགས་ཙམ་གླེང་བ།
རྩོམ་འདིར་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་དང་རོལ་མོ། གླུ་གར་སྐོར་གྱི་ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་དང་བརྡ་ཆད་ཞིབ་འཇུག་བྱ་བ་གལ་ཆེ་ཚུལ་གྱི་གླེང་གཞིས་དྲངས་ཏེ། ཟློས་གར་དང་ཟློས་
གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་དང་བོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་གཞུང་བསྡུར་ཏེ་ཚད་མའི་འཕེལ་འགྱུར་དང་གོ་དོན་ལ་གསར་དུ་དཔྱད་པ།
ཚད་མ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་དུས་ནམ་ཚོད་ཞིག་ནས་བྱུང་བ་གསལ་པོ་ཞིག་བཤད་
ཚད་མའི་རིག་གཞུང་ཆོས་ལུགས་ཤིག་མ་ཡིན་པའི་སྐོར་གྱི་བསྐྱར་ཞིབ།
འདིར་བོད་ཕྱི་རབས་ཀྱི་སྔོན་བྱོན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚད་མའི་རིག་གཞུང་གི་རིན་ཐང་མངོན་གྱུར་དང་དབུ་འཕང་དགུང་དུ་འདེགས་ཕྱིར་ནང་ཆོས་སུ་དགོས་དབང་གིས་གསུངས་པ་ལགས་ན། དོན་དངོས་ལ་སྟག་ལོའི་བཞེད་པ་བཞིན་རིག་པ་
ཏུན་ཧོང་ཤོག་དྲིལ I.O.J 750[1]ལས་འབྲོ་བཟའ་ཁྲི་མ་ལོད་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་དོན་གནད་འགའ་ལ་དཔྱད་པ།
དཔྱད་རྩོམ་འདིའི་ནང་དུ་བཙན་པོ་མང་སྲོང་མང་བཙན་གྱི་བཙུན་མོ་འབྲོ་བཟའ་ཁྲི་མ་ལོད་དང་དེའི་རུས་རྒྱུད་མཚམས་སྦྱོར་བྱས་པ་བརྒྱུད། ཏུན་ཧོང་ཤོག་དྲིལI.O.J
རིག་ཚན་ཞེས་པའི་གོ་དོན་དང་བོད་རིག་པའི་རིག་ཚན་འཛུགས་སྐྲུན་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།
ཚན་རིག་ཅེས་པར་གོ་དོན་གསུམ་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི་མིང་ཚིག་སྟེ། ཚན་རིག་པ་ཀུན་གྱིས་ར་སྤྲད་ཅིང་ཚང་མས་ཁས་བླངས་ཟིན་པའི་ཐུན་མོང་གི་ཤེས་བྱ་མ་ལག་དེ་ལ་
དེབ་ཐེར་སྔོན་པོའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་གཉིས་རགས་ཙམ་གླེང་བ།
འདིར་དེབ་སྔོན་གྱི་སྒྲིག་གཞིའི་གྲུབ་ཚུལ(体例)ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལས་མངོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གཞུང་གི་བསམ་བློ་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་ན། འགོས་ལོ་གཞོན་ནུ་དཔལ་གྱིས་བརྗོད་གཞི་སྐབས་སོ་སོ་རྒྱས་བསྡུས་གང་ལ་དེ་བསྟུན་གྱིས་དབྱེ་འབྱེད་གསལ་
གྲྭ་ཐང་གཙུག་ལག་ཁང་དང་ཞ་ལུ་ལོ་ཆེན་གྱི་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ།
རྩོམ་འདིར་གྲྭ་ཐང་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་བོད་ཀྱི་བི་ཀྲ་མ་ཤཱི་ལའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གྲགས་པའི་ཁུངས་དང་། ཞ་ལུ་ལོ་ཆེན་ཉིད་གྲྭ་ཐང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་གདན་སའི་མཁན་པོར་ཕེབས་ནས་བཀའ་མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་བསྒྱུར་རྩོམ་མཛད་ཚུལ། དེ་
བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ལས་སྟེངས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདྲེན་ལུགས་ལ་དཔྱད་པ།
སྟེངས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ཉིད་ལ་ཡིག་ཆ་ཁག་ཏུ་འབྲི་ལུགས་མི་འདྲ་བ་དང་། རྣམ་གྲངས་འདྲེན་ལུགས་ཀྱང་དུ་མ་བྱུང་ཡོད། དཔྱད་རྩོམ་འདི་རུ་རྒྱལ་རབས་ཡིག་ཆ་སྔ་ཕྱི་ཁག་ཏུ་སྟེངས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བྱུང་ཚུལ་དང་སྟེངས་དང་སྟེང་། ལྡེང་། ལྡིང་སོགས་ཀྱི་འབྲི་ལུགས་ཁག་ཅིག་ཐོན་པའི་ཆོས་ཉིད་སོགས་ལ་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་ཤིང་།
《གཡའ་བཟང་ཆོས་འབྱུང་བསྟན་པ་གསལ་བྱེད་》ལ་དཔྱད་པ།
རྩོམ་ཡིག་འདིའི་ནང་བོད་ལྗོངས་ལྷོ་ཁ་ཡར་ལུང་ཁུལ་གྱི་གཡའ་བཟང་དགོན་དུ་བཞུགས་པའི་རྩ་ཆེའི་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་རྙིང་《གཡའ་བཟང་ཆོས་འབྱུང་བསྟན་པ་གསལ་བྱེད་》ཅེས་པར་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་རིག་པའི་ཐབས་ལམ་སྤྱད་དེ་ཆོས་འབྱུང་དེའི་རྩོམ་
བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གི་ཚིག་སྐྱོན་སྐོར་གླེང་བ།
སྤྱིར་རྩོམ་རིག་ནི་བརྗོད་བྱ་དོན་དང་རྗོད་བྱེད་ཚིག་གཉིས་ནས་གྲུབ་པ་གང་ཞིག དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་བརྗོད་བྱ་གང་ཞིག་ཚིག་གི་སྦྱོར་བ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པར་བརྟེན་ནས་སྣང་བརྙན་བཞིན་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ནི་རིག་ཚན་གང་དེའི་བླང་བྱ་ཡིན་པས་
བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་མཁས་དབང་བསྟན་སྲུང་གྲགས་པའི་དགོངས་པ་དང་འབྲེལ་ཏེ་སྦྱོང་བྱེད་ལས་ལྔའི་མཆོག་གྱུར་བཤལ་གྱི་གནད་འགར་དཔྱད་པ།
བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་དོན་རྣམས་མདོར་བསྡུས་ན་གསོ་བྱ་དང་། གསོ་བྱེད། ཇི་ལྟར་གསོ་བ། གསོ་བ་པོ་བཅས་རྣམ་པའམ་རྩ་བ་བཞི་རུ་བཤད་ཡོད་པ་དང་། དེ་
ཚིག་ཕྲད་“ཏ་”ཡི་འཇུག་ཚུལ་དང་འཕེལ་འགྱུར་སྐོར་གྱི་ཐོག་མའི་དཔྱད་གླེང་།
ཚིག་ཕྲད་“ཏ་”ནི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྐད་ཆེན་པོ་གསུམ་པོའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་སྤྱོད་མུས་ཤིག་ཡིན་ནའང་། ད་ཕན་བརྡ་སྤྲོད་ཞིབ་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཙམ་དོ་སྣང་མེད་པར་
ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་IOL TIB J380ལས་གེ་སར་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པའི་ཐོག་མའི་དཔྱད་པ།
ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་IOL Tib J380ཆ་ཚང་ནི་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་ཀྱི་ཚན་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཡིག་ཚགས་འདིའི་ནང་བཀོད་པའི་གེ་སར་རྒྱལ་པོ་དེ་སྡེ་དགེ་བཀའ་
བྱུང་རིམ་ལ་གཞིགས་ཏེ་གཏམ་རྒྱུད་དང་སྒྲུང་གཏམ་གྱི་རྩ་བའི་ཁྱད་པར་ལ་དཔྱད་པ།
གཏམ་རྒྱུད་དང་སྒྲུང་གཏམ་གཉིས་ཀ་བྱུང་རིམ་དང་འབྲལ་ཐབས་མེད་མོད། འོན་ཀྱང་བྱུང་རིམ་འདྲེན་པའི་དམིགས་ཡུལ་དང་བྱུང་རིམ་འདྲེན་ལུགས་ནི་མི་འདྲ་སྟེ།
བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་བློན་ཆེན་པོའི་དཔོན་གནས་ལམ་ལུགས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་སྐོར་ལ་བསྐྱར་དུ་བརྟག་པ།
བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་བློན་ཆེན་པོའི་ལམ་ལུགས་ནི་བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་དཔོན་གནས་མ་ལག་གི་གྲུབ་ཆ་ཆེས་གལ་ཆེན་ཞིག་སྟེ། སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་
དབྱེ་ལྷ་སྤྱི་བགངས་དང་ཨེའི་གང་པར་ཞེས་པའི་གནའ་བོའི་ས་མིང་ལ་དཔྱད་པ།
དཔྱད་རྩོམ་འདིར་བོད་ལྗོངས་ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་ཨེ་ཆུ་གསུམ་རྫོང་གི་གནའ་བོའི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ལྷ་དབྱེ་ལྷ་སྤྱི་བགངས་སམ་ཨེ་ལྷ་སྤྱི་དཀར་དང་། གང་པར་