དགུན་དུས་བོད་ལྗོངས་སུ་གནས་སྐོར་དུ་ཡོང་མཁན་རིམ་བཞིན་ཇེ་མང་དུ་གྱུར། གྲོང་ཚོར་དགུན་ཁའི་གུང་གསེང་གི་གསབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་གཉེར་བ། མཚོ་སྔོན་གྱིས་ཆུ་བོ་དང་མཚོའི“གང་བྱུང་བཞིའི” གནད་དོན་756དག་ཐེར་བྱས་པ། བདེན་འཚོལ་དུས་དེབ་ཐོག་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་ལོ་རྒྱུས་དངོས་གཙོ་རིང་ལུགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཀྱིས་དེང་རབས་ཀྲུང་གོའི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་གསར་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གཏོད་དགོས་ཞེས་པ་སྤེལ་བ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པ་གཟབ་རྒྱས་ངང་འགོ་ཚུགས་པ། མང་ཚོགས་ཀྱི“མགྲིན་ཚབ་པ”ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། “པེ་ཅིང་དུ་འཛོམས་པ”ཞེས་པའི་སྐབས་དང་པོའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་དང་འཛམ་གླིང་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་ཚོགས་ཆེན་པེ་ཅིང་དུ་གཟབ་རྒྱས་ངང་སྤེལ་བ། 2019ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཕུལ་བྱུང་དགེ་རྒན་གྱི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་མཁན་དགེ་རྒན་ལྷ་རྩེ་རྒྱལ། “ཕྱིར་སྐྱོད་དཀའ་བའི”དཀའ་གནད་བསལ་བས་མང་ཚོགས་ལ་སྟབས་བདེ་བྱུང་བ། མང་ཚོགས་ཚོའི་བདེ་ཐང་གི་སྲུང་སྐྱོང་པ།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > རྩོམ་རིག
ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊ།
ས་ཡོས(སྤྱི་ལོ619)ལོའི་དབྱར་ཁའི་མཚན་མོ་ཞིག་ལ།ལྷོ་ཁ་གཉལ་ནང་གི་ཡུལ་ཁམས་ཡོངས་སུ་མཚན་གང་བོར་སྦྲང་ཆར་ཟིམ་ཟིམ་དུ་བབས་ཤིང་།ཕྱི་ཉིན་ཡུལ་ཁམས་འདིའི་རི་ལུང་ཐམས་ཅད་ལ་མཛེས་སྡུག་གསར་བ་ཞིག་གིས་ཁྱབ་འདུག་པ་དང་།ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་ཁ་དོག་སྣ་ལྔ་ཚང་བའི་འཇའ་ཚོན་ཞིག་ཐད་ཀར་ལྷོ་གཉལ་ནང་གི་ཡུལ་ཞིག་ལ་ཟུག་
ལྷ་བུ་མགོ་དཀར།
སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་བློན་པོ་རུ་ལས་སྐྱེས་ཀྱི་བུ་ལྷ་བུ་མགོ་དཀར་ཞེས་པ་ནི་སྤུ་རྒྱལ་གདུང་རབས་བར་གྱི་ལེགས་དྲུག་ལས་ཐོག་མ་ཨེ་ཤོ་ལེགས་ཀྱི་དུས་ཡིན་ཞིང་། ཁོས་ཡབ་ཀྱི་བློན་པོའི་གོ་གནས་རྒྱུད་འཛིན་བྱས་ཏེ་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་དང་ཆབ་སྲིད་བརྟན་འཇགས། དམངས་ཀྱི་འཚོ་བ་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་ཆེད་དུ་ཞིང་ལ་དོར་ཁ་
ཁྲི་ངོར་སྣང་བཙུན་མོང་གི་བུ།
ཞེས་གསུང་པ་ལྟར་དུ།སྤུ་རྒྱལ་སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བློན་པོ་མོང་གི་བུ་ཁྲི་དོར་སྣང་གི་བུ་སྟེ་ཡབ་ཀྱི་བློན་པོའི་གོ་གནས་རྒྱུད་འཛིན་བྱས་ནས་ཞིང་ཕྱུགས་དང་གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་ལ་སོགས་བཟོ་གཏེར་ལས་རིགས་ཀྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་སུ་དང་བསྟུན་ནས་ཚོང་ལས་རིག་གནས་དར་དུ་བཅུག་ཅིང་།དངོས་ཟོག་བརྗེ་རེས་བྱེད་པར་དངོས་པོའི་ཚད་གཞི་ལ་གྲངས་དང་ལྕི་ཚད་མང་
རུ་ལས་སྐྱེས།
རུ་ལས་སྐྱེས་ནི་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་དང་པོ་ཙམ་ནས་བྱུང་བ་དང་། མིང་གཞན་ལ་ངར་སོས་པོ་ཡང་ཟེར། བཤད་རྒྱུན་ལ་བོད་རྒྱལ་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་དང་ཕ་མི་གཅིག་ལ་མ་གཅིག་པའི་སྤུན་ཡིན་པར་བཞེད་ཅིང་དེས་བོད་རྒྱལ་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་དང་མཉམ་དུ་སྤུ་རྒྱལ་རྒྱལ་སྲིད་ལོ་ངམ་གྱི་ལག་ནས་འཕྲོག་རྗེས་བློན་ཆེན་གྱི་འགན་བཞེས་ཤིང་བོད་ཁུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་བསྐྲུན་དང་
རྩོམ་སྒྲིག་པ།
ཁོའི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ལ་རྒྱལ་ཡོངས་སློབ་ཆེན་སློབ་མའི་རྩོམ་ཡིག་འགྲན་བསྡུར་ཁྲོད་ཕུལ་བྱུང་བྱ་དགའ་ཐོབ་པ་ནས་བཟུང་ཁོ་རང་སྔར་ལས་ལྷག་པར་རྩོམ་རིག་ལ་དགའ་ཞིང་རྩོམ་རིག་དང་འབྲལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་སོང་བར་མ་ཟད། རྗེས་ཀྱི་འཚོ་བའང་དཔེ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་ཞིག་ནས་བསྐྱལ་ཐུབ་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པའི་རེ་བ་དང་འཆར་གཞི་བཟོས་མྱོང་།
རྒྱལ་ཡོངས་བོད་ཀྱི་སྒྲུང་ཐུང་འགྲན་སྡུར་སྐབས་གསུམ་པ་སྤེལ་བའི་གསལ་བརྡ།
སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་རིག་རྩལ་བྱ་བའི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་བཏོན་པའི་རྩོམ་རིག་གསར་རྩོམ་ཐད་ཀྱི་དགོངས་པར་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་ལེན་
ནོར་རྫི་བྱིས་པ།
ང་རང་ལ་ཚ་བ་རྒྱས་པའི་ཉིན་དེར་། ཨ་ཕས་དཔྲལ་གཉེར་བསྡུས་ཏེ་བསམ་བློ་ཡུན་རིང་བཏང་མཐར་ཧ་ཅང་དུང་བའི་མིག་གཉིས་གས་ངའི་གདོང་ལ་ཞིབ་ལྟ་བྱེད་བཞིན་དེ་རིང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡུལ་ནས་ངལ་གསོས་ཤིག་ནོར་རྫིར་འགྲོ་མི་དགོས་ཟེར། ང་
རྟ་ནག་སྒྲོག་འགྲོས།( སྟོད་ཆ)
“ཡ—རོགས་གཅེས།”བང་ཆེན་པས་རྟ་ཐོག་ནས་ཟུར་འདུག་ཅིག་བྱེད་བཞིན་དུ་སྨྲས་པ། “འབའ་ཡི་བྲ་ཐང་རིང་མོ་ཟེར་བ་འདི་ས་རྩེ་གཞུང་སྐྱིད་པའི་སྨན་ལྗོངས་ལས་ཀྱང་མི་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་དགའ་སྤྲོ་བསྐྱེད་པའི་ས་ཆ་་མཐོང་བ་ཀུན་སྨོན་ཞིག་ཡིན་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མང་བོ་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་མོད་ཀྱང༌།དེ་རིང་མི་མེད་འབྲོག་དགོན་ཕྱི་མའི་ཡུལ་ལ་སླེབས་པ་ལྟར་གྱུར་པ་འདི་ལ་ལྟོས་དང༌།”
བོད་ཀྱི་མགུར་གླུ་གསར་རྩོམ།
ཆར་བ་བབས་བྱུང་།
ཁྲི་སྐོང་ཨོ་རྒྱན་ཚེ་རིང་གི་སྙན་ངག ཆར་བ་བབས་བྱུང་།
ལྷན་དུ་འཛོམས་པ།—སྐབས་དང་པོའི་སྦྲང་ཆར་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ་ཐོབ་པའི་བརྩམས་ཆོས་བདམས་བཀོད།
གྲམ་ཆུ་སྔོན་མོ་ནི་བར་མེད་རྟག་ཏུ་བཞུར་བཞིན་འདུག གྲམ་ཆུ་ཁོ་ནའི་སྟེང་ནས་ཀྱང་ས་འདི་གའི་ལོ་རྒྱུས་ཐུང་ངུ་ཞིག་བར་མ་ཆད་པར་ངག་ལས་བརྗོད་ཆོག་ཆོག་ཡིན། གྲམ་ཆུའི་འགྲམ་ན་རྡོ་བས་བརྩིགས་པའི་ཆུ་སྟེགས་མི་ཆུང་བ་ཞིག་ཀྲོང་ངེར་འགྱིང་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཆུ་ལེན་མ་རྣམས་ཀྱིས་མི་རབས་བར་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པར་བརྟེན་ཟོ་ཞབས་ཀྱི་རྗེས་ཀྱང་བབས་འདུག ཆུ་སྟེགས་ཀྱི་འགྲམ་ནས་ལམ་ཕྲན་གྱ་མ་གྱུ་ཞིག་ཁད་རིང་སའི་སྒང་འབུར་ཆུང་ཆུང་
༄༅། །བསླབ་བྱ་མུ་ཏིག་ཕྲེང་མཛེས།
རིགས་ཀུན་ཁྱབ་བདག་ཧེ་རུ་ཀ་དཔལ་རྗེ། །རྗེ་བཙུན་ཨ་བྷྱའི་མཚན་ཅན་འཇམ་པའི་དབྱངས། །དབྱངས་ཅན་དགྱེས་བཞད་རྡོ་རྗེའི་སྐྱེས་འཕྲེང་མཆོག །མཆོག་གསུམ་བླ་མ་ལྷ་ཡིས་དགེ་ལེགས་སྩོལ། །རང་ཉིད་ལམ་གོལ་འཁྱམས་པའི་བྱིས་པ་ཡིས། །
དམངས་སྲོལ་རིག་པ་དང་བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་ཐོག་མར་གླེང་བ།
དམངས་སྲོལ་རིག་པ་ནི་མིའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་ཚན་རིག་ནང་གི་གྲས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་ཆ་བཞག་ནས་བལྟས་ན། དེ་ནི་གསར་སྐྱེས་དང་རང་ཚུགས་ཅན་གྱི་ཚན་རིག་ཞིག་ཏུ་གཞི་གྲུབ་ཡོད། ཚན་རིག་དེ་ཡང་དུས་རབས་
བོད་ཡིག་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་འདྲ་གཟུགས་ཡི་གེ་ཡིན་ཚུལ་སྐོར་གྱི་ཐོག་མའི་བགྲོ་གླེང་།
འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་གོ་ལ་ཟླུམ་པོའི་སྟེང་དུ་སྐད་རིགས་དང་ཡིག་རིགས་བགྲང་ལས་འདས་པ་ཞིག་མཆིས་མོད། ཡིག་རིགས་ཐམས་ཅད་འདྲ་
ལོ་གསར་སྐབས་ཀྱི་མཐོང་ཐོས་མྱོང་གསུམ།
གནའ་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ། རང་ཅག་བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་ལོ་གསར་ནི་རྟགས་དང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་མ་རུ་བགྲང་བས། ལོ་གསར་གྱི་སྐབས་སུ་གླུ་གར་གྱི་རྩེད་མོ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཅི་དགར་རོལ་ཅིང་། གོས་གསར་པ་གྱོན་པ་དང་ཟས་ཞིམ་པོ་བཟའ་བ་ནི་
མཐར་ཕྱིན་སློབ་བུ་ཚོར་ཕུལ་བའི་བྲལ་ཁའི་སྙིང་གཏམ།
མི་ཞིག་གི་མི་ཚེ་ནི་ལམ་བུ་ཅུང་རིང་མོ་ཞིག་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན། ད་ནི་ཁྱོད་ཚོ་ལམ་བུ་དེའི་དཀྱོགས་མཚམས་ཤིག་ཏུ་སླེབས་ཡོད་པ་རེད། རེ་ཆད་དང་ཞུམ་པ་མེད་པར་སྤོབས་པ་དང་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་ཁེངས་ཏེ་གོམ་པ་བརྟན་པོས་དོག་
དཔེ་ཀློག་དང་སློབ་ཆེན།
མཚམས་འདི་ནས་ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟར་འཚོལ་བ་དང་དཔེ་ཀློག་ཇི་ལྟར་བྱེད་པའི་གནད་དོན་གླེང་བར་བྱ། དེ་ཡང་དཔེ་ཀློག་ལ་ལུའུ་ཞུན་དང་ཀྲོའུ་ཙུའོ་རེན་སྤུན་མཆེད་གཉིས་ཀྱིས་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་ཤིང་ནང་དོན་གྱིས་ཕྱུག་པའི་དཔེ་ཞིག་བླངས་ཡོད་དེ། ལུའུ་ཞུན་ན་རེ། དཔེ་ཀློག་ནི་ཤོ་རྩེ་བ་དང་འདྲ་ཞེས་ཟེར།
བོད་ཡིག་གླེང་བ།
ཨ་ཕ་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་ན་ཕྲན་ཆུང་ལོ་གསུམ་ནས་བོད་ཡིག་འབྲི་ཀློག་གི་འགོ་བརྩམས་ཡོད་འདུག ད་ལྟའི་དྲན་འཛིན་དུ་ཐེངས་དང་པོར་བོད་ཡིག་སྦྱོང་དུས་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཐོག་མའི་སྒྲ་གདངས་”ཀ”ཞེས་བཀླགས་པ་བརྗེད་མི་འདུག ངས་
རྒྱ་ནག་གི་རུས་བརྐོས་ཡི་གེ་བྱུང་ཚུལ་གྱི་ཟིན་ཐོ།
རུས་བརྐོས་ཡི་གེ་ས་འོག་ནས་ཐོན་པ་ནི་ལོ་ངོ་ཆིག་བརྒྱའི་སྔོན་གྱི་ཆིང་གོང་མ་ཀོང་ཞུས(光绪)ཀྱི་ལོ་དུས་ཡིན་ཏེ། ཀོང་ཞུས་ཁྲི་ལོ་བཅུ་བདུན་པའི(1891ལོ)སྔོན་ནས་ཧི་ནན་ཨན་དབྱང(河南安阳)གྲོང་འདབས་ཀྱི་གྲོང་སྡེ་ཆུང་བ་ཞེས་པའི་སྡེ་
སློབ་དཔོན་རྟ་དབྱངས་ཀྱི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ།
སྤྱི་ལོའི་བརྒྱ་སྐོར་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་མཚམས་དེར། རྒྱ་གར་ཡུལ་དབུས་སུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྲོལ་སྤེལ་བ་ལ་བྱས་རྗེས་ཆེན་པོ་བཞག་པའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་རྟ་དབྱངས་ཞེས་པ་བྱུང་། ཁོང་ནི་ཐོག་མར་ཕྱི་རོལ་བྲམ་ཟེའི་ཆོས་ལུགས་ལ་
བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་རིམས་ནད་ཀྱི་ངོས་འཛིན་དང་རིམས་བཅོས་ལོ་རྒྱུས་ལ་དཔྱད་པ།
ཏོག་གསར་ནད་དུག་གི་གློ་བའི་གཉན་ཚད་(COVID-19)འགོས་ཁྱབ་འགྲོ་བའི་དུས་འདིར་རང་རྒྱལ་ལ་མཚོན་ན་སྲོལ་རྒྱུན་གསོ་རིག་དང་དེང་རབས་གསོ་རིག་ཟུང་
ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དོད་ཏིརྠཀ་(Tirthika)ཞེས་པའི་བོད་འགྱུར་གྱི་བརྡ་དོན་ལ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་པ།
གངས་ཅན་སཱ་ལའི་སྨན་ལྗོངས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་འདིར་ཕ་སྤྲེལ་རྒན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་གཉིས་ལས་མཆེད་པར་གྲགས་པའི་སྐྱེ་བོ་རང་གཤིས་
སློབ་དཔོན་དབང་ཕྱུག་སྡེའི་སྐོར་བོད་འགྱུར་ཚད་མའི་རྒྱ་གཞུང་དག་ཏུ་ཇི་ལྟར་འཁོད་པ།
སློབ་དཔོན་དབང་ཕྱུག་སྡེ་ཕྱོགས་གླང་གི་སློབ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་གྲགས་ཀྱི་བླ་མ་ཡིན་པ། དབང་ཕྱུག་སྡེས་རྟགས་ཀྱི་ཚུལ་དྲུག་ཏུ་འདོད་པ། ལུང་འགལ་དྲུག་བསྟན་
ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་《ཕུ་ནུའི་མདོ་》ལས་འཕྲོས་ཏེ་བོད་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་གི་མི་ཆོས་བསམ་བློའི་སྐོར་གླེང་བ།
དཔྱད་རྩོམ་འདིར་མི་ཆོས་རིག་པ་དང་རིག་གནས་མིའི་རིགས་རིག་པའི་འབྲེལ་ཡོད་ཤེས་བྱ་སྤྱད་དེ། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་《ཕུ་ནུའི་མདོ་》ཡི་བརྗོད་བྱའི་བསྟན་དོན་ལ་