ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > མདུན་ཤོག > ཆོས་ལུགས་ཀུན་སྨོན།
མི་ཉག་འཇིགས་རབ་དགོན་པའི་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།
འཇིགས་རབ་དགོན་པ་ནི་སྨད་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་མི་ཉག་རབ་སྒང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་འབོ་གངས་དཀར་གྱི་ཉེ་འདབས་མིའུ་རོང་གི་གནས་སུ་ཆགས་ཡོད། འཇིགས་རབ་དགོན་པ་ནི་མི་ཉག་རི་ཁུད་བསམ་འགྲུབ་ཆོས་དར་གླིང་
འབྲོག་རི་བོ་དགའ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་།
འབྲོག་རི་བོ་དགའ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་ཞེས་པ་འདི་ནི་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཤར་ཕྱོགས་སྤྱི་ལེ་བཞི་བཅུ་འདས་པའི་སྟག་རྩེ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་འབྲོག་རི་བོ་ཆེ་ཞེས་པའི་གནས་སུ་ཆགས་ཡོད། འདི་ནི་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་བོད་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་
དཔལ་ལྡན་འབྲས་དཀར་སྤུངས་པའི་སྡེ།
དཔལ་ལྡན་འབྲས་དཀར་སྤུངས་པའི་ཆོས་སྡེ་འདི་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ལྷ་སའི་ནུབ་ངོས་མཚམས་ཀྱི་རི་འདབས་སུ་ཆགས་ཡོད། དེ་ནི་འཇམ་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་དངོས་སློབ་འཕྲིན་ལས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་བུ་ཆེན་བཞིའི་ཡ་རྒྱལ་འཇམ་དབྱངས་
སེ་ར་ཐེག་ཆེན་གླིང་།
ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་སེ་ར་ཐེག་ཆེན་གླིང་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ལྷ་སའི་བྱང་ངོས་མཚམས་སུ་རྒྱབ་རི་གླང་པོ་ཆེ་ཉལ་བ་ལྟ་བུ་དང་། དེའི་རི་རྒྱུད་དུ་གདུགས་ལྟ་བུའི་རི་བོ་མཐོ་ལ་མཛེས་པ། མཐའ་སྐོར་དུ་ཉམས་དགའི་དབེན་པའི་རི་ཁྲོད་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་དབུས་སུ་
༄༅། །གཅན་ཚ་སྐ་ཕུག་རྫོང་ནང་གསང་སྔགས་བསྟན་རྒྱས་གླིང༌གི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས།
ཁུངས་བཙུན་ཡིག་ཆ་དང་ངག་རྒྱུན་ལ་གཞིགས་ན། མདོ་སྨད་གཅན་ཚའི་སྐ་ཕུག་རྫོང་ནང་དགོན་པ་ནི་ཐོག་མར་སྐ་ཕུག་ཚང་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་སྐ་ཕུག་སྒོམ་ཆུང་བས་སྤྱི་ལོ1634ལོ་ཡས་མས་སུ་རྫོང་གོང་མར་ཕྱག་འདེབས་མཛད་ཅིང་། བར་དུ་སྐ་ཕུག་བློ་བཟང་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ1793ལོར་ད་ལྟའི་གནས་གཞི་
འཇང་དགོན།
མཚན་གཞན་ལ་འཇམ་དགོན་ཡང་ཞུ། གནམ་མདའ་ནས་སྤྱི་ལེ་བཞི་ལྔ་ཙམ་སྣུམ་ནག་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་སོང་ན་འཇང་སྨད་དང་། དེ་ནས་སྤྱི་ལེ་གཉིས་གསུམ་ཙམ་ནུབ་བྱང་གི་རི་འདབས་སུ་སྤྱིར་བཏང་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་སོང་ན་འཇང་ཕུ་ཞེས་པའི་
གཅན་ཚའི་ལོ་རྡོ་རྗེ་བྲག
གསང་སྔགས་གྲུབ་པའི་གནས་མཆོག་བདེ་མཆོག་འཁོར་ལོའི་ཕོ་བྲང་རྨ་འགྲམ་རྡོ་རྗེ་བྲག་གམ་ལོ་རྡོ་རྗེ་བྲག་ཅེས་གནའ་ནས་མཚན་སྙན་གྱི་རི་མོ་མངོན་པར་གསལ་བའི་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་ཉིད་ནི། རྨ་ཀླུང་དལ་འབབ་རིང་མོ་ནོར་བུ་
ད་ཚང་དགོན་ལྷུན་གྲུབ་གླིང་།
ད་ཚང་དགོན་ལྷུན་གྲུབ་གླིང་ནི། ཚ་ཆེན་ངག་དབང་གྲགས་པ།༡༤༡༤ཁོང་གིས་བཏབ་པའི་དགོན་པ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཀྱི་རྗེས་མ་སྟེ་ད་ཚང་ཡུལ་ཚོ་ཆགས་ཡོད།མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་ལས། འདི་ནས་ཉིན་ལམ་གཉིས་ཙམ་གྱི་སར་ཇ་ཕུག་སྟོད་དུ་
ཀོའུ་བ་དགོན་པའི་རྨད་བྱུང་ཐོས་བསམ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས།
ཀོའུ་བ་བཤད་སྒྲུབ་དར་རྒྱས་གླིང་གི་རྨད་བྱུང་ཐོས་བསམ་གླིང་ནི། རབ་རྒྱལ་མེ་ཡོས་སྤྱི་ལོ1927ལོར་ཡབ་རྗེ་གོང་མ་ཀོའུ་བ་བློ་བཟང་བཤད་སྒྲུབ་རྒྱ་མཚོས་གསར་དུ་བཙུགས་པ་ཡིན་ལ། ཁོང་གིས་དྷཱི་ཚ་དགོན་པའི་ཡོངས་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་
སྟག་རྩེ་དགོན་པ།
དགོན་སྡེ་འདི་ནི་འཇམ་མགོན་བསྟན་པའི་སྣང་བྱེད་ཆེན་པོ་ཤིང་བཟའ་བློ་བཟང་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་དཔལ་བཟང་བོ་མཆོག་སྐྱ་འགོ་རོང་རུ་སོགས་སུ་ཕེབས་སྐབས་ཞིག་ལ་རོང་རུའི་དཔོན་ཚེ་རྣམ་དང་ལྷ་རྒྱལ་གཉིས་དང་སྡེ་འབངས་ཡོངས་ཀྱིས་
ཁྲོ་ཁོ་ནུར་མའི་དགོན་གསང་སྔགས་ཐར་བ་གླིང་གི་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།
རྨ་ཆུ་རྫོངས་མཚེ་རུ་མ་ཡུལ་ཚོ་ཁྲོ་ཁོ་ནུར་མའི་གསང་སྔགས་ཐར་བ་གླིང་གི་དགོན་པ་འདི་ཐོག་མར་གསར་འདེབས་མཛད་མཁན་ནི་འཇམ་མགོན་བླ་མ་སླར་ཡང་བྱོན་པ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རབས་ང་གཅིག་པ་ཁྲི་ཆེན་དཔལ་ལྡན་གྲགས་པ་སྟེ་ཧོར་ཚང་གསེར་ཁྲི་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བ་རྗེ་འཇིགས་མེད་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ཡིན།ཁོང་གིས་རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་བའི་ཆུ་གླང་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༡༨༥༣ལོར་རྒྱལ་
ལྷ་ལྡན་འཕྲུལ་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་།
གཙུག་ལག་ཁང་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བལ་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་དང། རྒྱ་བཟའ་འུན་ཤིང་ཀོང་ཇོ་ཁབ་ཏུ་བསུས་རྗེས་བོད་ཀྱི་ངལ་རྩོལ་མི་དམངས་ཀྱིས་གཙོ་བཞུགས་བྱས་ཏེ་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་
རྒྱུད་སྡེ་དགོན་པ།
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སྡོད་ཁང་དང་གྲོང་གསེབ་འཛུགས་སྐྲུན་ཐིན་གྱི《ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་ཁྲོམ་ཁུལ་དང་ལོ་རྒྱུས་བཟོ་སྐྲུན་སྤྱི་བསྒྲགས་སྒོ་བྱང་བཀལ་བ་དང་དེ་བཞིན་ལོ་རྒྱུས་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་ཐིག་ལེན་རིས་འབྲིའི་ཡིག་ཚགས་བཟོ་བའི་ལས་དོན་ཇེ་
པཎ་ཆེན་ཤངས་སྡེ་དགོན་ཕན་བདེ་ཆོས་འཁོར་གླིང་།
པཎ་ཆེན་ཤངས་སྡེ་དགོན་ཕན་བདེ་ཆོས་འཁོར་གླིང་ནི་མཚོ་ནུབ་ས་ཁུལ་གྱི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དགོན་སྡེ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཆན་ལུང་ཁྲི་ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་བཞི་བཞེས་པའི་(སྤྱི་ལོ་1780)ལོར་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་
ཚེ་སྨོན་གླིང་།
ཐོག་མར་ཚེ་སྨོན་གླིང་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ངག་དབང་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་སྐུ་གཤེགས་རྗེས་བོད་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་གནང་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པར་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ཙམ་གྱི་རིང་ཕྱག་རོགས་ཞུ་མྱོང་ཡོད་པ་མ་ཟད། མན་ཆིང་
གཡང་འཁྱིལ་དགོན་གསང་སྔགས་དར་རྒྱས་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས།
སྤྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གཅིག་ལོར་རྫོང་ཆུང་མཁས་བཙུན་ལུང་རིགས་རྒྱ་མཚོས་སྟག་གེ་སྤྲུལ་སྐུ་ངག་དབང་དགེ་འདུན་བསྟན་འཛིན་གྱིས་བཏབ་པའི་ཆུ་བཟང་ལེ་བོ་བསམ་འགྲུབ་བདེ་ལྡན་གླིང་དང། འགའ་དྭགས་ཞབས་དྲུང་
ཧུང་ཡོན་ཚ་ལུང་དགོན།
དགོན་སྡེ་འདི་ནི་མེ་ཕོ་རྟའི་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ1186ལོར་ཞིག་པོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ཚན་སྣང་ཞིག་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་ཉི་མ་འཛིན་གྱིས་ཕྱག་འདེབས་བྱས་པ་དང་། འཕྲུལ་ངག་བདེན་པ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་རིང་ལུགས་དྲི་མ་མེད་པའི་རྒྱུད་འཛིན་པའི་སྒྲུབ་
ལྷ་ཁང་ཐང་སྔགས་ཁང་དབང་ཆེན་གྲུབ་གནས།
གནས་འདིར་ཐོག་མར་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ནང་མ་ཎི་ཁང་ཞིག་ཡོད་ལ། ནང་དུ་མ་ཎི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པའི་བདག་གཉེར་པ་རྒྱལ་མཚན་ཟེར་བ་ཞིག་ཡིན་པས་མ་ཎི་དེ་ལ་ཚང་མས་རྒྱལ་མཚན་མ་ཎི་ཟེར། དེ་ནས་རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་
སྡེ་དགེ་དགོན་ཆེན།
སྡེ་དགེ་དགོན་ཆེན་ནི་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་སྡེ་དགེ་རྫོང་ཁོངས་སུ་ཆགས་ཡོད་ཅིང་། སྡེ་དགེ་རྒྱལ་པོའི་གདུང་རབས་སོ་ལྔ་པ་བོ་ཐར་བཀྲ་ཤིས་སེང་གེས་གྲུབ་ཆེན་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་པོ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། རབ་བྱུང་བརྒྱད་
སྐུ་འབུམ་གྱི་སེང་གེ་རི་ཁྲོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས།
དབེན་གནས་སེང་གེ་རི་ཁྲོད་དམ་སེང་གེ་མཁར་གྱི་སྒྲུབ་སྡེ་དགེ་འཕེལ་ཆོས་འཁོར་གླིང་ཞེས་གྲགས་པ་འདི་ནི་མདོ་སྨད་ཙོང་ཁའི་ཡུལ་གྲུ་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་དང་ཐག་མི་རིང་བའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཁང་ཆེན་ཞེས་འབོད་པའི་སར་ཡོད། སྔོན་ཆད་ཆེན་པོ་