དགུན་དུས་བོད་ལྗོངས་སུ་གནས་སྐོར་དུ་ཡོང་མཁན་རིམ་བཞིན་ཇེ་མང་དུ་གྱུར། གྲོང་ཚོར་དགུན་ཁའི་གུང་གསེང་གི་གསབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་གཉེར་བ། མཚོ་སྔོན་གྱིས་ཆུ་བོ་དང་མཚོའི“གང་བྱུང་བཞིའི” གནད་དོན་756དག་ཐེར་བྱས་པ། བདེན་འཚོལ་དུས་དེབ་ཐོག་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་ལོ་རྒྱུས་དངོས་གཙོ་རིང་ལུགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཀྱིས་དེང་རབས་ཀྲུང་གོའི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་གསར་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གཏོད་དགོས་ཞེས་པ་སྤེལ་བ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པ་གཟབ་རྒྱས་ངང་འགོ་ཚུགས་པ། མང་ཚོགས་ཀྱི“མགྲིན་ཚབ་པ”ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། “པེ་ཅིང་དུ་འཛོམས་པ”ཞེས་པའི་སྐབས་དང་པོའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་དང་འཛམ་གླིང་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་ཚོགས་ཆེན་པེ་ཅིང་དུ་གཟབ་རྒྱས་ངང་སྤེལ་བ། 2019ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཕུལ་བྱུང་དགེ་རྒན་གྱི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་མཁན་དགེ་རྒན་ལྷ་རྩེ་རྒྱལ། “ཕྱིར་སྐྱོད་དཀའ་བའི”དཀའ་གནད་བསལ་བས་མང་ཚོགས་ལ་སྟབས་བདེ་བྱུང་བ། མང་ཚོགས་ཚོའི་བདེ་ཐང་གི་སྲུང་སྐྱོང་པ།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > གསར་འགྱུར། > རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགྱུར།
མི་ཚང་མར་ཏོག་གསར་རིམས་འགོག་སྨན་ཁབ་རྒྱག་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་པའི་རེ་འབོད་བྱས་པ།
མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་བྱིས་པའི་ཐེབས་རྩ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ལག་བསྟར་ཀྲུའུ་རེན་ཧེང་ལི་ཨའེ་ཐ·ཧྥུར་གྱིས་ཚེས་6ཉིན་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་ནས་འབྲེལ་ཡོད་ཕྱོགས་ཁག་གིས་བྱ་ཐབས་མགྱོགས་མྱུར་སྤྱད་དེ་ཏོག་གསར་རིམས་འགོག་སྨན་ཁབ་ཐོན་སྐྱེད་དང་བགོ་འགྲེམས། དེ་བཞིན་འདྲ་མཉམ་ངང་ཐོབ་པའི་མྱུར་ཚད་མགྱོགས་སུ་གཏོང་རྒྱུའི་སྐུལ་མ་བཏང་བ་རེད།
ཀྲུང་གོས་ལེ་པ་ནོན་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པའི་ཏོག་གསར་རིམས་འགོག་སྨན་ཁབ་པེ་རུ་ཐེར་འབྱོར་བ།
ཀྲུང་གོས་ལེ་པ་ནོན་སྲིད་གཞུང་དང་དམག་དཔུང་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པའི་ཏོག་གསར་རིམས་འགོག་སྨན་ཁབ་ཁག་གཉིས་པ་ཚེས་6ཉིན་པེ་རུ་ཐེའི་ལཱ་ཧྥེ་ཁེ·ཧ་ལི་ལི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནམ་ཐང་དུ་འབྱོར་བ་རེད།
དུས་ཚིགས་དང་པོར་འབྲི་ཆུའི་ཟུར་གསུམ་ཁུལ་དུ་ཀྲུང་ཡོའི་དུས་གཏན་མེ་འཁོར་གཏོང་ཚད་དུས་མཚུངས་ལས་70.2%འཕར་བ།
འདི་ལོ་ཚུན་འབྲི་ཆུའི་ཟུར་གསུམ་ཁུལ་གྱི་ལྕགས་ལམ་གྱིས་ལྗོངས་བབ་ཀྱི་ལེགས་ཆ་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱེད་པ་དང་། ཀྲུང་ཡོའི་དུས་གཏན་མེ་འཁོར་གྱི་སྐྱེལ་འདྲེན་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ། “རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”གི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་དེ་བས་ལེགས་པའི་སྒོ་ནས་ཞབས་འདེགས་
ཀྲུང་གོའི་དབུལ་པོ་ཉུང་གཏོང་བྱ་གཞག་ལ་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་ནས་འཛམ་གླིང་གི་བློ་སྒོ་འབྱེད་པ།
ཚེས་6ཉིན་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གསར་འགྱུར་གཞུང་དོན་ཁང་གིས《མིའི་རིགས་ཀྱི་དབུལ་པོ་ཉུང་གཏོང་གི་ཀྲུང་གོའི་ལག་ལེན》ཞེས་པའི་རྒྱབ་ཤ་དཀར་པོའི་དེབ་བཀྲམ་ཞིང་། རྒྱལ་ཁབ་མང་པོའི་མི་སྣས་རྒྱབ་ཤ་དཀར་པོའི་དེབ་དེར་ཚད་མཐོའི་གདེང་འཇོག་བྱས་པ་དང་། ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་འོག་
“ཀྲུང་གུང་གིས་མི་དམངས་ལ་ཕན་བདེ་བསྐྲུན་པའི་དཔེ་ང་ལ་མང་པོ་བརྗོད་རྒྱུ་ཡོད”
ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་སྐད་ཆ་ཚིག་གཅིག་གིས་ཁྱེད་ཀྱི་མིག་ནང་གི་ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་དམ་ཞེས་དྲིས་པར། དབྱིན་ཇི་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ལུའོ་པོ་ཐེ·ཀེ་ལི་ཧྥེ་སི་ཡིས“འདི་ནི་མི་དམངས་ཀྱི་སྲིད་ཏང་ཞིག་ཡིན། སྲིད་ཏང་འདིས་བབ་བསྟུན་གྱི་ཐབས་ཇུས་དང་འགྱུར་མེད་ཀྱི་རྩ་དོན་ལ་བརྟེན་ནས།
ཀྲུང་གོའི་དབུལ་པོ་ཉུང་གཏོང་གི་མི་འབོར་གྱིས་དུས་མཚུངས་ཀྱི་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་དབུལ་པོ་ཉུང་གཏོང་མི་འབོར་གྱི་70%ཡན་བཟུང་བ།
ཉེ་ཆར་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གསར་འགྱུར་གཞུང་དོན་ཁང་གིས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པའི《མིའི་རིགས་ཀྱི་དབུལ་པོ་ཉུང་གཏོང་གི་ཀྲུང་གོའི་ལག་ལེན》ཞེས་པའི་རྒྱབ་ཤ་དཀར་པོའི་དེབ་ནང་བསྟན་དོན། སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེ་བྱས་ཚུན་ད་ལྟ་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་པའི་དབུལ་པོའི་ཚད་གཞི་ལྟར་རྩིས་བརྒྱབ་ན།
ཡོང་འབབ་དམའ་འབྲིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཏོག་གསར་རིམས་འགོག་སྨན་ཁབ་འདྲ་མཉམ་ངང་ཐོབ་ཐབས་བྲལ་བ་དེ་ཀུན་སྤྱོད་དང་མཐུན་མེད།
ཚེས་5ཉིན། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་ཀུ་ཐེ་ལེ་སིས་སྔོན་ཚུད་ནས་ཕབ་འཇུག་བྱས་པའི་འཛམ་གླིང་འཕྲོད་བསྟེན་ཉིན་མོའི་བརྙན་ལམ་ཤིས་ཚིག་ནང་ཡོང་འབབ་དམའ་འབྲིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཏོག་གསར་རིམས་འགོག་སྨན་ཁབ་འདྲ་མཉམ་ངང་ཐོབ་ཐབས་བྲལ་བ་དེ་ནི་ཀུན་སྤྱོད་དང་མི་མཐུན་པའི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་རེད་ཅེས་ནན་བཤད་བྱས་པ་རེད།
ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མངགས་ཐོའི་ཐོན་སྐྱེད་ལས་ལ་བྲེལ།
2021ལོའི་ཟླ་4ཚེས་6ཉིན་ཅང་སུའུ་ཧོའེ་ཨན་གྱི་ཅང་སུའུ་ཁོའོ་མིང་ཟོག་འདེགས་འཕྲུལ་འཁོར་ཚད་ཡོད་ཀུང་སིའི་བཟོ་པས་ཕྱི་རྒྱལ་ནས་འབྱོར་པའི་མངགས་ཐོར་གཞིགས་ནས་ལས་དུས་འཕར་མ་བྱས་ཏེ་ཟོག་འདེགས་འཕྲུལ་འཁོར་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
ཡུན་ནན་གྱིས་བྱེད་ཐབས་ཁག་16བཏོན་ནས་སྐྱེ་ཁམས་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་དཔེ་སྟོན་དམག་ཧུར་ཐག་བྱེད་པ།
ཉེ་དུས་ཡུན་ནན་ཞིང་ཆེན་གྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་དཔེ་སྟོན་དམག་གི་ལས་དོན་འགོ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆུང་གཞུང་དོན་ཁང་གིས《ཡུན་ནན་ཞིང་ཆེན་འདི་ཉིད་སྐྱེ་ཁམས་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་གི་དཔེ་སྟོན་དམག་ཏུ་ཧུར་ཐག་འགྱུར་བར་བྱེད་པའི་གཙོ་
མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་དབུ་བཞུགས་དཔལ་འབྱོར་རིག་པ་མཁས་ཅན་ཧཱ་ལི་སིས་ཀྲུང་གོའི་དབུལ་སྒྲོལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་སྐོར་གླེང་བ།
ཉེ་ཆར། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་དབུ་བཞུགས་དཔལ་འབྱོར་རིག་པ་མཁས་ཅན་ཨའེ་ལུའོ་ཐེ·ཧཱ་ལི་སིས་ཤིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་གི་གསར་འགོད་པའི་ཡིག་ཐོག་བཅར་འདྲི་དང་ལེན་བྱེད་སྐབས་ཀྲུང་གོས་དབུལ་པོ་ཉུང་གཏོང་ཐད་འགོ་འཛུགས་སྔ་
འཇར་མན་གྱིས་སློབ་གྲྭར་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་གསར་པ་རིན་མེད་ངང་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ།
ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་གསར་པ་གང་སར་མཆེད་པའི་ཉེན་ཁ་ཆུང་དུ་གཏོང་ཆེད། འཇར་མན་པེ་ལའེ་ཨེན—ཝེ་སི་ཐེ་ཧྥ་ལུན་ཀྲོའུ་ཡི་སློབ་གྲྭ་དང་ཚབ་སྦྱོང་ལྟེ་གནས་ཀྱིས་སློབ་མ་ཚོར་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་གསར་པ་རིན་མེད་ངང་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་རེད།
སུའུ་ཏན་དུ་ཞི་བདེ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པར་སྐྱོད་མཁན་ཀྲུང་གོའི་བཟོ་སྐྲུན་དམག་ཡན་ལག་རུ་ཁག་གིས་ཚད་གཞི་མཐོ་པོའི་སྒོ་ནས་དུས་མཚམས་གསར་པའི་ས་ཁོངས་བརྒལ་བའི་ཨར་སྐྲུན་ལས་འགན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པ།
ཚེས་23ཉིན་གསར་འགོད་པར་སུའུ་ཏན་གྱི་ཏར་ཕུར་དུ་ཞི་བདེ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པར་སྐྱོད་མཁན་ཀྲུང་གོའི་བཟོ་སྐྲུན་དམག་ཡན་ལག་རུ་ཁག་ཁག་16པ་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར། ཚེས་22ཉིན་ཞི་བདེ་སྲུང་སྐྱོང་བཟོ་སྐྲུན་དམག་གིས་སུའུ་ཏན་ཏར་ཕུར་དུ་བཅའ་སྡོད་མཉམ་འབྲེལ་
ཕྱི་འབྲེལ་པུས་བསྟན་དོན།འཛམ་གླིང་ཇི་ཙམ་ཡོ་ལང་ཆེ་ནའང་ཀྲུང་ཨུའི་མཉམ་ལས་དེ་ཙམ་གྱིས་བརྟན་པོའི་སྒོ་ནས་མདུན་སྐྱོད་བྱེད་དགོས།
ཨུ་རུ་སུའི་ཕྱི་འབྲེལ་པུའུ་ཀྲང་ལཱ་ཕུའུ་ལུའོ་ཕུའུ་ཚེས་22ཉིན་ནས་བཟུང་ཀྲུང་གོར་འཚམས་འདྲིར་ཕེབས་པ་དང་། ཕྱི་འབྲེལ་པུའི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཧྭ་ཁྲུན་ཡིང་གིས་དེ་ཉིན། འཛམ་གླིང་ཇི་ཙམ་ཡོ་ལང་ཆེ་ནའང་ཀྲུང་ཨུའི་མཉམ་ལས་དེ་ཙམ་གྱིས་བརྟན་པོའི་སྒོ་ནས་མདུན་
ཕྱི་འབྲེལ་པུས་བསྟན་དོན། ཨ་རི་ཕྱོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོར་ལྡན་དགོས་པའི་གདེང་ཚོད་དང་ཉམས་འགྱུར་མངོན་པའི་རེ་བ་ཡོད།
ཚེས་22ཉིན་ཕྱི་འབྲེལ་པུའི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཧྭ་ཁྲུན་ཡིང་གིས། ཀྲུང་གོ་དང་ཨ་རིར་ཐུན་མོང་གི“གྲོགས་ཚོགས”ཡོད་ཆོག་གི་རེད། ཨ་རི་ཕྱོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོར་ལྡན་དགོས་པའི་གདེང་ཚོད་དང་ཉམས་འགྱུར་མངོན་དགོས་པ་ལས། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ལ་རང་
ཕ་ཁི་སི་ཐན་གྱི་ཙུང་ཐུང་ནས་ཀྲུང་གོའི་ཏོག་གསར་འགོག་ཁབ་བརྒྱབ་པ།
སྤྱི་ཟླ་3པའི་ཚེས་15ཉིན། ཕ་ཁི་སི་ཐན་གྱི་ཙུང་ཐུང་ཨར་ཝེ་དང་སྐུ་ཟླས་མཚན་ཐོ་བཀོད་རྗེས་རྒྱལ་སའི་ཏོག་གསར་གློ་ཚད་ཀྱི་རིམས་འགོག་སྨན་ཁབ་རྒྱག་སའི་ལྟེ་གནས་སུ་ཏོག་གསར་གློ་ཚད་ཀྱི་རིམས་འགོག་སྨན་ཁབ་བརྒྱབ་ཡོད་པ་རེད། ཙུང་ཐུང་གཞུང་ལས་ཁང་གི་མི་སྣས་ཀྲུང་དབྱང་རླུང་
ཀྲུང་གོའི་ཏོག་གསར་རིམས་འགོག་སྨན་ཁབ་ཁག་གཉིས་པ་ཁོ་ལོམ་པི་ཡར་འབྱོར་བ།
ཀྲུང་གོ་ཁོའོ་ཤིང་ཀུང་སིས་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་པའི་ཏོག་གསར་རིམས་འགོག་སྨན་ཁབ་ཁག་གཉིས་པ་ཚེས་6ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོ་ཁོ་ལོམ་པི་ཡའི་རྒྱལ་ས་པོ་ཀོ་ཐོར་འབྱོར་བ་རེད།
ཀྲུང་གོའི་ཁེ་ལས་ཀྱིས་སྐྲུན་འགན་འཁུར་བའི་ཨེ་ཙེ་ཨོ་ཕི་ཡའི་འོད་ཤུགས་གློག་ཁང་ལས་མཇུག་འགྲིལ་བ།
ཀྲུང་གོའི་རྒྱལ་ཁབ་གློག་དྲ་ཀྲུང་གོ་གློག་ཤུགས་ལག་རྩལ་སྒྲིག་ཆས་ཚད་ཡོད་ཀུང་སི་དང་ནན་ཅིང་ནན་རུས་གློག་ཤུགས་མུ་མཐུད་འགན་སྲུང་ལས་གྲྭ་ལག་རྩལ་ཚད་ཡོད་ཀུང་སིས་མཉམ་འབྲེལ་སྒྲིག་གཞིའི་ཐོག་ནས་སྐྲུན་འགན་འཁུར་བའི་ཨེ་ཙེ་ཨོ་ཕི་ཡའི་ཀན་པེ་ལཱ་ཀྲོའུ་ཡི་དྲ་བྲལ་
ཀྲུང་གོ་ཁོའོ་ཤིང་གིས་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་པའི་ཏོག་གསར་རིམས་འགོག་སྨན་ཁབ་ཁག་གསུམ་པ་མོ་ཞི་ཁོར་འབྱོར་བ།
ཚེས་13ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ། ཀྲུང་གོ་ཁོའོ་ཤིང་གིས་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་པའི་ཏོག་གསར་རིམས་འགོག་སྨན་ཁབ་ཁག་གསུམ་པ་མོ་ཞི་ཁོའི་རྒྱལ་ས་མོ་ཞི་ཁོ་གྲོང་གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནམ་ཐང་ལ་འབྱོར་བ་རེད། མོ་ཞི་ཁོའི་ཕྱི་འབྲེལ་པུའི་པུའུ་ཀྲང་གཞོན་པ་མཱར་ཐེ·ཏེར་ཅཱ་ཏུའོ་སོགས་དཔོན་
ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་ནད་ཡམས་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ཀྲུའུ་རེན་གྱིས་ཀྲུང་གོས་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཏོག་གསར་རིམས་འགོག་སྨན་ཁབ་ཐོབ་རྒྱུར་རོགས་རམ་བྱས་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་པ།
ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་ནད་ཡམས་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ཀྲུའུ་རེན་གཡོད་ཧན·ཁེན་ཀེ་སུང་གིས་ཉིན་ཤས་གོང་ཤིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་གི་གསར་འགོད་པའི་བཅར་འདྲི་དང་ལེན་བྱེད་སྐབས་ཀྲུང་གོས་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁར་ཏོག་གསར་རིམས་འགོག་སྨན་ཁབ་ཐོབ་རྒྱུར་རོགས་རམ་བྱས་
ཀྲུང་གོས་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པའི་ཏོག་གསར་རིམས་འགོག་སྨན་ཁབ་ཁག་དང་པོ་ཁོང་ཀོ(པུའུ)རུ་འབྱོར་པ།
ཤིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་གྲོང་ཁྱེར་པུ་ར་ཙ་ཝེར་ནས་གློག་འཕྲིན་འབྱོར་གསལ། ཀྲུང་གོ་སྲིད་གཞུང་གིས་ཁོང་ཀོ(པུའུ)ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་སྨན་རྫས་ཚོགས་པའི་ཀྲུང་གོ་སྐྱེ་དངོས་ཏོག་གསར་རིམས་འགོག་སྨན་ཁབ་དེ་ཉེ་ཆར་ཁོང་ཀོ(པུའུ)ཡི་རྒྱལ་ས་པུ་