ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > མདུན་ཤོག > གསོ་རིག་ཀུན་ཕན།
ཏོག་གསར་ནད་དུག་དབྱར་ཁར་མེད་པར་འགྱུར་སྲིད་དམ།
དབྱར་ཁ་སླེབས་པ་དང་བསྟུན་ནས་གནམ་གཤིས་རིམ་གྱིས་ཇེ་དྲོ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ང་ཚོས་ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་རྒྱུན་རྣམ་ཅན་གྱི་རིམས་ནད་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་གྱི་ལས་དོན་ལེགས་པོ་བསྒྲུབ་དགོས་སམ། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་རིམས་ནད་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པ་དབྱང་ཡུང་ཡན་གྱིས་བརྗོད་དོན།
ཟི་ལིང་གི་ནད་པ་ཆུང་ཤོས་དེ་དྲག་སྐྱེད་བྱུང་བ།
གསར་འགོད་པར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མི་དམངས་སྨན་ཁང་གསུམ་པ་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར་གཞིགས་ན། སྨན་བཅོས་མི་སྣས་ཉིན་བཅུ་ལྷག་ཙམ་རིང་ལྟ་སྐྱོང་དང་སྨན་བཅོས་བྱས་པ་བརྒྱུད། སྤྱི་ཟླ་5ཚེས་3ཉིན་གྱི་དགོང་མོར་ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མི་དམངས་སྨན་ཁང་གསུམ་པའི་རིམས་ནད་སྨན་བཅོས་ཁུལ་དུ་སྨན་་་་་
ཁུངས་མི་གསལ་བའི་བྱིས་པའི་མཆིན་ཚད་ཀྱི་ནད་དཔེ་མང་པོ་བྱུང་འདུག
ལུའུ་ཐོའུ་གསར་འགྱུར་ཁང་གིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བར་གཞིགས་ན། འཛམ་གླིང་འཕྲོད་བསྟེན་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་ས་གནས་དེ་གའི་ཚེས23ཉིན་ཡོང་ཁུངས་མི་གསལ་བའི་དྲག་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་མཆིན་ཚད་ཀྱི་ནད་དཔེ་བྱིས་པའི་ཁྲོད་མང་དུ་འགྲོ་བ་དང་བསྟུན་་་་
བོད་ལྗོངས་ཀྱིས་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་ཐེབས་རྩ་སྒོར་ཁྲི8521འདེད་ལེན་་་
སྤྱི་ཟླ་4ཚེས་20ཉིན་གསར་འགོད་པས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གསར་འགྱུར་གཞུང་དོན་ཁང་གི་གསར་འགྱུར་ཡོངས་བསྒྲགས་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱས་པར་གཞིགས་ན། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་ཐེབས་རྩའི་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ལས་དོན་་་་
གཟབ་རོགས། ཟས་རིགས་འདི་དག་གིས་སྐྲན་ནད་སློང་ཉེན་ཆེ།
བདེ་ཐང་ནི་བཟའ་བཏུང་གི་གོམས་གཤིས་དང་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཡོད་དེ། རྒྱུ་མའི་འབྲས་སྐྲན་དང་། མཆིན་སྐྲན། ཕོ་བའི་འབྲས་སྐྲན། མིད་སྐྲན། ཁ་འབྲས་སོགས་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེད་སྣང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྐྲན་ནད་འདི་ཟ་མ་ལས་པའི་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན།
མཱ་ཅང་བརྒྱབ་ན་ནད་འདི་ཕོག་པའི་ཉེན་ཁ་ཇེ་ཆུང་དུ་གཏོང་ཐུབ་བམ།
ཆེད་མཁས་པས་མཱ་ཅང་རྒྱག་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོའི་ནང་ཞུགས་ན། ང་ཚོས་ཕ་ཅིན་སེན་གྱི་ནད་རྟགས་སྔ་ཙམ་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་པར་ཕན་པ་ཡོད་སྲིད་མོད། འོན་ཀྱང་ཕ་ཅིན་སེན་ནད་ཕོག་པའི་ཉེན་ཁ་ཇེ་ཆུང་དུ་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་མེད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད།
གཏམ་བཟང་། ཏོག་གསར་གློ་ཚད་ཀྱི་ནུས་ཆེའི་ཁ་སྨན་སྤྱོད་མགོ་ཚུཊ་ལ་ཉེ།
སྤྱི་ཟླ་3ཚེས་20ཉིན་གསར་འགོད་པས་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་མཉམ་འགོག་མཉམ་བཅོས་ཚོད་འཛིན་ལམ་སྲོལ་གྱི་ནད་ཐོག་སྨན་བཅོས་སྐྱོབ་བཅོས་ཆེད་མཁས་ཚོགས་ཆུང་གི་ཁོངས་མི་དང་། ཧྲང་ཧའེ་གྲོང་ཁྱེར་ཏོག་གསར་གློ་ཚད་སྨན་བཅོས་ཆེད་མཁས་ཚོགས་ཆུང་གི་ཁོངས་མི་་་་་་
ནད་དུག་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་“ཏེའར་ཐ་ཁེ་རུང་”ཞེས་པ་ཞིག་ཐོན་འདུག
ཚན་རྩལ་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར་ཐོག་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བར་གཞིགས་ན། ཧྥ་རན་སིའི་ཚན་རིག་པས་གཞི་རྒྱུའི་ཚོགས་པའི་ཚད་འཇལ་གོ་རིམ་ཐོག་ནས་དེ་གོང་དོ་ཁུར་མི་ཉུང་བ་ཐོབ་པའི་ཏོག་གསར་ནད་དུག་གི་འགྱུར་གཟུགས་“ཏེའར་ཐ་ཁེ་རུང་”(deltacron)ཞེས་པ་དངོས་སུ་ར་སྤྲོད་བྱས་པ་རེད།
བུ་ཆུང་ཚེ་རིང་གིས་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་ཐད་འདི་འདྲ་བསྟན་འདུག
ད་ལོའི་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་སྙན་ཞུའི་ནང་བསྟན་དོན། བཟའ་བཏུང་དང་། ཞག་སྡོད། སིལ་ཚོང་། ཡུལ་སྐོར། འགྲུལ་སྐྱེལ་སོགས་ལས་རིགས་སུ་ལས་ཞུགས་ཀྱི་ཚད་མཐོ་བ་དང་རིམས་ནད་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཕོག་ཚབས་ཆེ་སྟབས། རོགས་སྐྱོར་སྲིད་ཇུས་ཁག་ནས་དམིགས་བསལ་དུ་གཟིགས་སྐྱོང་བྱས་ཏེ་་་
རིམས་འགོག་སྨན་ཁབ་རྒྱག་སྟངས་གསར་པ་ཐོན་འདུག
རིམས་འགོག་སྨན་ཁབ་ལ་རྒྱག་སྟངས་གསར་པ་བྱུང་ཡོད་དམ། རིམ་ལྡན་རིམས་འགོག་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནམ། མི་ཚོགས་འདིའི་རིགས་དེའི་ཆ་རྐྱེན་དང་མཐུན་གྱི་ཡོད།
འཛམ་གླིང་ཐོག་ཨེ་ཙིའི་ནད་ལས་ཐར་བའི་བུད་མེད་ཐོག་མ་བྱུང་འདུག
ས་གནས་དེ་གའི་དུས་ཚོད་ཀྱི་ཚེས་15ཉིན། ཨ་རིའི་ཞིབ་འཇུག་མི་སྣས་ཁྲག་རིལ་དཀར་པོའི་ནད་དང་ཨེ་ཙི་ནད་ཕོག་པའི་བུད་མེད་ཅིག་གིས་རྩ་བའི་ཕྲ་ཕུང་སྤོ་འཛུགས་བྱེད་ཐབས་དམིགས་བསལ་ཞིག་དང་ལེན་བྱས་རྗེས་ཨེ་ཙིའི་ནད་ཡོངས་སུ་དྲག་སྐྱེད་བྱུང་ཚུལ་དང་། དེ་ནི་བཅོས་ཐབས་དེ་རིགས་ཁྲོད་ཨེ་ཙི་ནད་དྲག་སྐྱེད་བྱུང་མཁན་བུད་མེད་ཐོག་མ་་་་་་
གཞི་རིམ་བོད་སྨན་ཁང་གིས་མཚོ་སྔོན་གྱི་རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་མང་ཚོགས་ལ་ཕན་བདེ་སྐྲུན་པ།
སྨན་པ་ཚེ་བརྟན་རྒྱལ་གྱིས་འདུལ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱས་པའི་སྨན་རྩྭ་མཆོད་རྟེན་གྱི་དབྱིབས་སུ་བཟོས་ནས་ནད་པ་གཡང་ལོ་རྒྱལ་གྱི་སྐེ་རུ་བཞག་ནས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བསྡུ་ལེན་བྱས་པ་དང་བསྟུན་ནས། གཡང་ལོ་རྒྱལ་གྱི་དལ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་གྲེ་བའི་གཉན་ཚད་ཀྱི་ནད་རྟགས་ཞི་ལྷོད་དུ་སོང་ཡོད།
བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གཞུང་ལས་དྲི་ཆུའི་དུས་གསུམ་བརྟག་ཚུལ་དགུ་ལ་མདོ་ཙམ་གླེང་བ།
བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་གི་དྲི་ཆུའི་བརྟག་ཚུལ་ལས་ཐོག་མར་ནད་མེད་དབང་གི་དྲི་ཆུའི་གྱུར་ཚུལ་མདོ་ཙམ་ལས་འཕྲོས་ཏེ་རིམ་བཞིན་ནད་ཅན་གྱི་དྲི་ཆུའི་གྱུར་ཚུལ་དང་། ཁ་དོག རླངས་པ། དྲི་མ། མེ་ཏོག ཀུ་ཡ། སྤྲིས་མ། ལྡོག་དུས། ལྡོག་ཚུལ། ལོག་རྗེས་བཅས་བརྟག་ཚུལ་དགུ་ཡི་སྒོ་ནས་དྲི་ཆུར་བརྟག་སྟེ་ནད་གཞི་ངོས་འཛིན་ཚུལ་སྐོར་གླེང་ཡོད།
ཆོས་བཅུ་དང་སྦྱར་ནས་ནད་གཞི་བརྟག་བཅོས་བྱེད་པའི་ཚུལ་རོབ་ཙམ་གླེང་བ།
ནང་དོན་གནད་བསྡུས། ནད་རིགས་གསོ་བཅོས་བྱེད་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད། ནད་ཀྱི་ངོས་འཛིན་དང་གསོ་ཚུལ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་བརྟག་པའམ་ངོས་འཛིན་ཡིན། ནད་ལ་ངོས་འཛིན་ལེགས་པོ་བྱས་ན་ད་གཟོད་དེ་མཐུན་གྱི་གསོ་བཅོས་བྱེད་ཐུབ་པ་་་
ཕན་ནུས་དམིགས་བསལ་ལྡན་པའི་ཏོག་གསར་སྨན་ག་དུས་སྤྱོད་ཐུབ་བམ།
ཉེ་ཆར། རང་རྒྱལ་གྱིས་ཏོག་གསར་ལ“ཕན་ནུས་དམིགས་བསལ་ལྡན་པའི་སྨན”བཟོས་པའི་ཐད་ལ་ཀུན་གྱིས་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱས་པ་རེད། འོ་ན། རྒྱལ་ནང་གི་ནད་པས “ཕན་ནུས་དམིགས་བསལ་ལྡན་པའི་སྨན་” དེ་ག་དུས་དངོས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་པ་དང་་་་
བོད་ལུགས་གསོ་བ་རིག་པ་ལས་སྤྲ་ལྡན་གསེར་ཁབ་ཀྱི་སྐོར་ལ་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པ།
རྩོམ་ཡིག་འདིར་བོད་ལུགས་གསོ་བ་རིག་པ་ལས་ཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་དཔྱད་ཀྱི་ཆོ་ག་སྤྲ་ལྡན་གསེར་ཁབ་ཀྱི་ཆ་བྱད། དེ་བཞིན་བསྟེན་རུང་དང་མི་རུང་བ། མེ་དམིགས། གདབ་ཐབས་དངོས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཇི་ལྟར་བསྟེན་ཚུལ། ཕྱི་རྗེས། ཕན་ཡོན་བཅས་གསལ་བར་བཀོད་པའོ།།
སྨན་སྦྱོར་ནུས་པ་ཕྱོགས་བསྡུས་ཕན་བདེའི་ལེགས་བཤད་ནང་བསྟན་པའི་སྨན་རྟར་དཔྱད་པ།
ནང་དོན་གནད་བསྡུས། དཔྱད་རྩོམ་འདིའི་ནང་སྨན་སྦྱོར། ནུས་པ་ཕྱོགས་བསྡུས་ནང་བསྟན་པའི་སྨན་སྦྱོར་སོ་སོར་ཁོང་ཏུ་དབུལ་བའི་རྟ་ཇི་ལྟར་དགོས་ཚུལ་ཐད་རིག་གཞུང་གི་དགོངས་པ་གཞིར་བཟུང་ཞིང་སློབ་དཔོན་དམ་པའི་མན་ངག་གིས་ཟུར་བརྒྱན་ཏེ་དཔྱད་པ་ཞིབ་མོར་བྱས་ཡོད།
བོད་ལྗོངས་ཀྱིས་རྒྱང་ཁྲིད་སྨན་བཅོས་དྲ་རྒྱ་བསྐྲུན་ནས་མང་ཚོགས་ཀྱི“ནད་ཆེན་བསྟེན་དཀའ་བའི”གནད་དོན་ཞི་ལྷོད་དུ་བཏང་བ།
གསར་འགོད་པར་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་འཕྲོད་བསྟེན་བདེ་ཐང་ཨུ་ལྷན་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར། བོད་ཀྱི་སྨན་བཅོས་སྒྲིག་གཞི་90%ཡི་རྒྱང་ཁྲིད་སྨན་བཅོས་མ་ལག་གི་མཁྲེགས་ཆས་སྒྲིག་སྦྱོར་དང་སྙོམ་སྒྲིག་ཚོད་ལྟའི་ལས་དོན་ལེགས་གྲུབ་ཟིན་ནས། མིག་སྔར་མཉེན་ཆས་སྙོམ་སྒྲིག་ཚོད་ལྟ་དང་སྨན་ཁང་གི་ཆ་འཕྲིན་མ་ལག་གི་མཐུད་ཁ་སྒྱུར་་་
ཆུ་ཏྲེམ་ནད་ཀྱི་བརྟག་བཅོས་སྐོར་གླེང་བ་གསར་བུའི་འཇུག་སྒོ།
ནང་དོན་གནད་བསྡུས། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་ནང་རང་ལུགས་ཁུངས་བཙུན་གཞུང་གི་ཉིང་ཁུ་བསྡུས་ཤིང་རང་བློའི་དཔྱད་པ་ཕྲ་མོ་དང་སྦྱར་ཏེ་གོ་བདེ་སྤྱོད་བདེའི་ས་བཅད་དུ་དབྱེ་ནས་ཆུ་ཏྲེམ་ནད་ཀྱི་བརྟག་བཅོས་ཐབས་ལམ་སྒྲུབ་ཐབས་བྱས་ཡོད།
མཁལ་མ་ཆུ་ཤོར་ནད་ཀྱི་བརྟག་བཅོས་སྐོར་མདོ་ཙམ་བཤད་པ།
མཁལ་མ་ཆུ་ཤོར་ནད་ནི་དེང་སྐབས་ཤིན་ཏུ་ནས་མཐོང་མང་བ་དང་བཅོས་དཀའ་ལ་ན་ཡུན་རིང་བའི་ནད་ཞིག་ཡིན་ལ་གལ་སྲིད་ནད་དེར་གསོ་བཅོས་ཚུལ་བཞིན་མ་བྱུང་ན་མཁལ་གཅོང་ནད་དང་མཁལ་ནུས་ཉམས་པའི་ནད་སོགས་ལ་འགྱུར་ཉེན་ཆེ་བས་སྐབས་འདིར་རང་ལུགས་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞིའི་དགོངས་པ་གཞིར་བཟུང་སྟེ་་་་་