དགུན་དུས་བོད་ལྗོངས་སུ་གནས་སྐོར་དུ་ཡོང་མཁན་རིམ་བཞིན་ཇེ་མང་དུ་གྱུར། གྲོང་ཚོར་དགུན་ཁའི་གུང་གསེང་གི་གསབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་གཉེར་བ། མཚོ་སྔོན་གྱིས་ཆུ་བོ་དང་མཚོའི“གང་བྱུང་བཞིའི” གནད་དོན་756དག་ཐེར་བྱས་པ། བདེན་འཚོལ་དུས་དེབ་ཐོག་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་ལོ་རྒྱུས་དངོས་གཙོ་རིང་ལུགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཀྱིས་དེང་རབས་ཀྲུང་གོའི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་གསར་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གཏོད་དགོས་ཞེས་པ་སྤེལ་བ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པ་གཟབ་རྒྱས་ངང་འགོ་ཚུགས་པ། མང་ཚོགས་ཀྱི“མགྲིན་ཚབ་པ”ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། “པེ་ཅིང་དུ་འཛོམས་པ”ཞེས་པའི་སྐབས་དང་པོའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་དང་འཛམ་གླིང་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་ཚོགས་ཆེན་པེ་ཅིང་དུ་གཟབ་རྒྱས་ངང་སྤེལ་བ། 2019ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཕུལ་བྱུང་དགེ་རྒན་གྱི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་མཁན་དགེ་རྒན་ལྷ་རྩེ་རྒྱལ། “ཕྱིར་སྐྱོད་དཀའ་བའི”དཀའ་གནད་བསལ་བས་མང་ཚོགས་ལ་སྟབས་བདེ་བྱུང་བ། མང་ཚོགས་ཚོའི་བདེ་ཐང་གི་སྲུང་སྐྱོང་པ།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > གསར་འགྱུར། > བོད་ལྗོངས་གསར་འགྱུར།
ཝུའུ་དབྱིང་ཅེ་ནག་ཆུར་བརྟག་ཞིབ་གནང་བར་ཕེབས་འདུག
ཟླ་4ཚེས་15ཉིན་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་ཝུའུ་དབྱིང་ཅེ་ནག་ཆུ་གྲོང་ཁྱེར་གསེར་རྙེད་ཆུས་དང་ཨ་མདོ་རྫོང་དུ་ཕེབས་ནས་ཏང་གི་ལོ་རྒྱུས་སློབ་སྦྱོང་སློབ་གསོ་དང་། ཀྲུང་དབྱང་སྐོར་གཟིགས་ཀྱི་ཚུར་ལན་བསམ་འཆར་དག་ཐེར། སྲིད་ཁྲིམས་དཔུང་ཁག་གི་སློབ་གསོ་བཅོས་སྒྲིག གཙོ་གནད་ལས་གྲྭ་འཛུགས་སྐྲུན། སྐྱེ་
ལྗོངས་ཏང་ཨུད་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་པ།
ཚེས་13ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ། ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་ཝུའུ་དབྱིང་ཅེས་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཚོགས་འདུ་གཙོ་སྐྱོང་གནང་ནས་ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་ཚོགས་འདུའི་དགོངས་དོན་བརྒྱུད་བསྒྲགས་སློབ་སྦྱོང་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཤར་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་རོགས་
ས་མཐོའི་གཤིན་སར་དཔའ་བོའི་གདུང་སྦས་པར། དུར་མཆོད་བགྱིས་ཏེ་དཔའ་བོར་གུས་འདུད་ཞུ།
“སྔོན་གཤེགས་དཔའ་བོས་ཚེ་སྲོག་བློས་བཏང་པས། བློ་སྤོབས་ཆེན་པོས་འཚོ་བ་གསར་པ་བསྐྲུན”ཞེས་པའི་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་སྙན་ཚིག་འདི་ནི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྔོན་གཤེགས་དཔའ་བོའི་བང་སོའི་སྒོ་ཆེན་གྱི་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་བརྐོས་འདུག ཟླ4པའི་ཚེས12ཉིན། ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་ཆ་
སྐལ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་ལ་སྒྲིག་བཤེར་དང་རྟོག་ཞིབ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་འདུག
བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་སྟོད་ལུང་བདེ་ཆེན་ཆུས་ཀྱི་དེ་སྔའི་ཆུས་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་སྐལ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་སྒྲིག་འགལ་ཁྲིམས་འགལ་ཚབས་ཆེན་བྱས་པའི་དོགས་གཞི་ཡོད་སྟབས། མིག་སྔར་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་རྟོག་ཞིབ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་
གཙོ་གནད་ལས་གྲྭ་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་སྐྲུན་བཞིན་པ།
ཉེ་ཆར། བོད་དུ་སྐྲུན་བཞིན་པའི་ཆུ་བེད་ལྟེ་བའི་ལས་གྲྭ་ཤངས་ཆུའི་རགས་ཆེན་ཨར་སྐྲུན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར་གཞིགས་ན། ཤངས་ཆུ་ཆུ་བེད་ལྟེ་བའི་ལས་གྲྭ་ནི་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་གཏན་འཁེལ་བྱས་པའི་རྣམ་གྲངས་172ཀྱི་ཆུ་གྲོན་ཆུང་དང་མཁོ་འདོན་ཆུ་བེད་ལས་གྲྭ་
རི་པིན་གྱིས་ཉིང་རྡུལ་བཙོག་ཆུ་རྒྱ་མཚོར་འབུད་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་རྩིས་བྱེད་པའི་ཐད་གསར་འགོད་པའི་དྲི་བར་ལན་བརྒྱབ་པ།
ཚེས་12ཉིན་ཕྱི་འབྲེལ་པུའི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཀྲའོ་ལི་ཅན་གྱིས་རི་པིན་གྱིས་ཉིང་རྡུལ་བཙོག་ཆུ་རྒྱ་མཚོར་འབུད་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་རྩིས་བྱེད་པའི་ཐད་གསར་འགོད་པའི་དྲི་བར་ལན་རྒྱག་སྐབས། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་པའི་ཁེ་ཕན་དང་ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་ཀྱི་བདེ་ཐང་གི་བདེ་འཇགས་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་ཆེད། ཀྲུང་
གསར་བརྗེའི་གཏམ་རྒྱུད་ཉམས་ལེན་བྱེད་བཞིན་ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་ལ་ཞུན་བརྡར་སྤྲོས་པ།
1959ལོར་བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་ནང་གི་གོང་རིམ་ངོ་ལོག་པས་དྲག་པོའི་ངོ་ལོག་ཟིང་འཁྲུག་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བསླངས། བོད་ལྗོངས་ལས་དོན་ཨུ་ལྷན་གྱིས་བདེ་འཇགས་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་གཞུང་ལས་ཁང་དགེ་འཕེལ་དབུ་རྩེའི་ལ་གཤམ་དུ་སྤོས་ནས་གནས་སྐབས་གཞུང་ལས་སྒྲུབ་ཡུལ་བྱས་ཏེ་
《བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་སྡོད་ཁང་འགན་ལེན་ཁྱིམ་ཚང་གི་བོགས་ལེན་ཁ་གསབ་དོ་དམ་བྱེད་ཐབས》བཏོན་པ།
ཉེ་ཆར། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྡོད་ཁང་འཛུགས་སྐྲུན་ཐིང་དང་། ནོར་སྲིད་ཐིང་། དམངས་སྲིད་ཐིང་བཅས་ཀྱིས་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི《བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་སྡོད་ཁང་འགན་ལེན་ཁྱིམ་ཚང་གི་བོགས་ལེན་ཁ་གསབ་དོ་དམ་བྱེད་ཐབས》(གཤམ་
དབུལ་སྐྱོར་ལམ་བུའི་ཐོག་མང་ཚོགས་དང་དེ་བས་ཉེ་བཅར་བྱས་པ།
དབུལ་བྲལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་ལས་དོན་སྐོར་གླེང་སྐབས། རའོ་ཝུན་པིན་ལ་བརྗོད་མི་ཚར་བའི་གཏམ་བརྗོད་རྒྱུ་ཡོད། ཁོང་གིས“ཞིང་པའི་བུ་ཕྲུག་ཅིག་གི་ངོས་ནས། ད་རེས་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་གཟེངས་བསྟོད་ཐོབ་པ་ནི་གཟི་བརྗིད་ཅིག་རེད། འབྱུང་འགྱུར་གྱི་ལས་དོན་ལ་ངས་རང་ཉིད་ལ་རེ་བ་དེ་བས་
ཚེ་སྲོག་གི་བསྟོད་གླུ།
ས་བབ་མཐོ་ཚད་སྨི་5231ཡོད་པའི་གདང་ལའི་ལ་རྩེ་ནི་མཚོ་བོད་གཞུང་ལམ་ཐོག་གི་ས་ཆ་མཐོ་ཤོས་དེ་རེད། ཁ་བས་ཡོངས་སུ་བཀླུབས་པ་དང་ཚེ་སྲོག་གི་མཐར་གཏུག་གི་གནས་ཞེས་པ་ནི་ས་ཆ་དེས་མིའི་རིགས་ལ་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ཤིག་རེད། བུ་ཡུག་ཇི་ལྟར་འཚུབ་པ་དང་ཁོར་ཡུག་ཇི་ལྟར་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་ཡང་
རྒྱལ་ཡོངས་བཟོ་འཕྲིན་ཅན་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་བོད་སྐྱོར་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བཞི་པ་ལྷ་སར་འཚོགས་པ།
ཀྲུང་དབྱང་གི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བདུན་པའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་དང་ཁ་གཏད་བོད་སྐྱོར་ལས་དོན་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་ཆེད། ཚེས་10ཉིན་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་བཟོ་འཕྲིན་ཅན་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་བོད་སྐྱོར་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་
འཛམ་གླིང་ཐོག་སྐྲུན་བཞིན་པའི་ས་བབ་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་བཙིར་གནོན་རྣམ་པའི་ཨར་འདམ་གྱི་ལྗིད་ཤུགས་ཆུ་རགས།
ཉིན་ཤས་གོང་། ཆུ་རགས་དུམ་བུ་མཐའ་མའི་ཨར་འདམ་ལུགས་རྒྱག་ལས་རིམ་ལེགས་གྲུབ་ཟིན་པ་དང་ཆབས་ཅིག ཀྲུང་གོ་གློག་ཤུགས་འཛུགས་སྐྲུན་ཆུ་གློག་ཅུས་དགུ་པས་སྐྲུན་འགན་འཁུར་བ་དང་། ཀྲུང་གོ་ཧྭ་གློག་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་གཙོ་གནད་ཆུ་གློག་ལས་གྲྭའི་བོད་ལྗོངས་དྭགས་པོ་ཆུ་ཤུགས་
བོད་ལྗོངས་རྫ་ཡུལ་གྱི་ལོ་མ་གྲོང་ཚོའི་རི་སྐྱེས་ཁམ་བུའི་གླིང་།
ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། བོད་ལྗོངས་རྫ་ཡུལ་ལོ་མ་གྲོང་ཚོས་ལེགས་ཆ་སྣ་ཚོགས་གང་ལེགས་སྤྱད་དེ་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཤུགས་ཆེན་བཏང་བ་མ་ཟད། ད་དུང་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ནས། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་གཞི་གཅིག་ཅན་
སྣ་མང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སློབ་ཚན།
ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། ཆབ་མདོ་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས“མི་གང་འདྲ་ཞིག་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པ་དང་། གསོ་སྐྱོང་ཇི་ལྟར་བྱེད་པ། སུའི་ཆེད་དུ་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པའི”གཞི་རྩའི་གནད་དོན་འདིར་དམིགས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ཡོངས་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་བཏོན་ཏེ་སློབ་གསོའི་བྱ་གཞག་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་བཏང་
ཐད་ཚོང་ལས་མང་ཚོགས་ལ་སྟབས་བདེ་བྱུང་བ།
བོད་ལྗོངས་ཀྱི“ཧྥུང་ཆའོ་རྣམ་པའི་སྤྱི་བདེ་མངགས་གཏོང་ཁང”ཁག་དང་པོ་10ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ།
གསར་འགོད་པར་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྤྱི་བདེ་ཐིང་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར། ཚེས་9ཉིན་བོད་ཀྱི“ཧྥུང་ཆའོ་རྣམ་པའི་སྤྱི་བདེ་མངགས་གཏོང་ཁང”ཁག་དང་པོ་དངོས་སུ་དཔྱད་འདེམས་ཟིན་ཏེ་གཞི་རིམ་གྱི་མངགས་གཏོང་ཁང་10བདམས་ནས་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་བདེ་མངགས་གཏོང་
བསམ་བློའི་སྟོབས་ཤུགས་ཆེན་པོ་མྱོང་ཚོར་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་པ་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རང་རྟོགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས།
ཉིན་ཤས་བསྟུད་མར་རང་ལྗོངས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁག་དང་སྡེ་ཚན་ཁག་གིས་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་དང་ལས་དོན་བླང་བྱར་ནན་པོར་གཞིགས་ཏེ། སྒྲིག་འཛུགས་ཞིབ་ཚགས་དང་། བཀོད་སྒྲིག་དམ་ཚགས། ལག་བསྟར་ནུས་ལྡན་བཅས་བྱས་ཤིང་། དོན་དངོས་གཞིར་
བོད་ལྗོངས་ཀྱིས་ཏོག་གསར་གློ་ཚད་རིམས་འགོག་གི་གཟེངས་བསྟོད་ཚོགས་ཆེན་འཚོགས་པ།
སྤྱི་ཟླ4པའི་ཚེས9ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་ཏོག་གསར་གློ་ཚད་རིམས་འགོག་གི་གཟེངས་བསྟོད་ཚོགས་ཆེན་འཚོགས་པ་དང་། ལས་འགན་གཙོ་བོ་ནི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་
ལོ་རྒྱུས་སྦྱངས་ནས་ལག་ལེན་ཧུར་ཐག་བསྟར་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་བོད་ལྗོངས་གསར་པ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས།
ལོ་རྒྱུས་སྦྱངས་ནས་ལག་ལེན་ཧུར་ཐག་བསྟར་བར་སློབ་སྦྱོང་སློབ་གསོ་སྤེལ་བར་བརྟེན་ནས་ཏང་གཤིས་སྦྱོང་བརྡར་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གཤིས་རྒྱུད་ཞུན་བརྡར་བྱེད་པ། ཤེས་པ་དང་ཉམས་ལེན་གཅིག་མཐུན་བྱེད་པ་བཅས་བྱས་ཏེ་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་ཆེན་པོ་སྟངས་འཛིན་
བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་ཁྱབ་གདལ་གྱི་མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་གྲོན་དངུལ་ལོ་རེར་སྒོར་1ནས་སྒོར་2ལ་སྤོར་རྒྱུ་ཡིན་པ།
བོད་ལྗོངས་ཁྲིམས་ལུགས་ཚགས་པར་ཐོག་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བར་གཞིགས་ན། ཉེ་ཆར་ཁྲིམས་ལུགས་ཁྱབ་གདལ་གྲོན་དངུལ་གྱི་མཛུབ་ཁྲིད་བསམ་འཆར་སྐོར་གྱི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཁྲིམས་འཛིན་ཐིང་དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ནོར་སྲིད་ཐིང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཁྲིམས་ལུགས་ཁྱབ་གདལ་གཞུང་ལས་ཁང་བཅས་ཀྱི《བརྡ་ཐོའི》ནང་སླད་ཕྱིན་