དགུན་དུས་བོད་ལྗོངས་སུ་གནས་སྐོར་དུ་ཡོང་མཁན་རིམ་བཞིན་ཇེ་མང་དུ་གྱུར། གྲོང་ཚོར་དགུན་ཁའི་གུང་གསེང་གི་གསབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་གཉེར་བ། མཚོ་སྔོན་གྱིས་ཆུ་བོ་དང་མཚོའི“གང་བྱུང་བཞིའི” གནད་དོན་756དག་ཐེར་བྱས་པ། བདེན་འཚོལ་དུས་དེབ་ཐོག་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་ལོ་རྒྱུས་དངོས་གཙོ་རིང་ལུགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཀྱིས་དེང་རབས་ཀྲུང་གོའི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་གསར་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གཏོད་དགོས་ཞེས་པ་སྤེལ་བ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པ་གཟབ་རྒྱས་ངང་འགོ་ཚུགས་པ། མང་ཚོགས་ཀྱི“མགྲིན་ཚབ་པ”ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། “པེ་ཅིང་དུ་འཛོམས་པ”ཞེས་པའི་སྐབས་དང་པོའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་དང་འཛམ་གླིང་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་ཚོགས་ཆེན་པེ་ཅིང་དུ་གཟབ་རྒྱས་ངང་སྤེལ་བ། 2019ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཕུལ་བྱུང་དགེ་རྒན་གྱི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་མཁན་དགེ་རྒན་ལྷ་རྩེ་རྒྱལ། “ཕྱིར་སྐྱོད་དཀའ་བའི”དཀའ་གནད་བསལ་བས་མང་ཚོགས་ལ་སྟབས་བདེ་བྱུང་བ། མང་ཚོགས་ཚོའི་བདེ་ཐང་གི་སྲུང་སྐྱོང་པ།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > གསར་འགྱུར། > བོད་འབྲེལ་ཁུལ་རྫོང་གསར་འགྱུར།
མཚོ་སྔོན་དུ་ཕྲུ་གུ་དམར་འབྱར་བསྐྱུར་བའི་གྱོད་དོན་ཞིག་ཐོན་འདུག
སྤྱི་ཟླ་4པའི་ཚེས་12ཉིན། གསར་འགོད་པར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སྤྱི་བདེ་ཐིང་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར། ཉེ་ཆར། མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་མིན་ཧོ་རྫོང་སྤྱི་བདེ་ཅུད་ཀྱིས་ཕྲུ་གུ་དམར་འབྱར་ཞིག་བསྐྱབས་པ་མ་ཟད། ཕྲུ་གུ་དམར་འབྱར་དེ་གཞན་གྱིས་བསྐྱུར་བ་གཏན་འཁེལ་
རྔ་པ་ཁུལ་བོད་སྨན་ཁང་གི་དེ་སྔའི་འགོ་འཛིན་ལ་ཁྲིམས་ཆད་ཕོག
ཟླ་4ཚེས་13ཉིན་རྔ་པ་ཁུལ་སྒྲིག་ཨུད་ལྟ་སྐུལ་ཨུ་ལྷན་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར་གཞིགས་ན། ཉིན་ཤས་གོང་རྔ་པ་ཁུལ་ཨུད་ཀྱི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་པ་བརྒྱུད་སྒྲིག་ཨུད་ལྟ་སྐུལ་ཨུ་ལྷན་གྱིས་རྔ་པ་ཁུལ་བོད་སྨན་ཁང་གི་དེ་སྔའི་འགོ་འཛིན་བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་་སྒྲིག་འགལ་
མཚོ་སྔོན་གྱིས་མང་ཚོགས་ཀྱི་གཅིག་སྡུད་རེ་ཞུར་སྔར་བས་དོ་སྣང་བྱ་རྒྱུ་སོགས་2021ལོའི་རིགས་ཆེན་པོ་བཅུ་ཡི་དམངས་འཚོའི་ལས་དོན་དངོས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ།
ལས་ཞུགས་ལ་སྐུལ་འདེད་དང་། སློབ་གསོའི་སྤུས་ཚད་ལེགས་གཏོང་། སྡོད་ཁང་འགན་ལེན། བདེ་ཐང་མཚོ་སྔོན་འཛུགས་སྐྲུན། རྒན་བཀུར་བྱིས་སྐྱོང་། གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་འདུ་འགོད། རིག་གནས་དམངས་ཕན་ཁྱབ་ཁོངས། དམངས་ཕན་ཤར་གཏོང་འདུ་འགོད། ལྗང་མདོག་ཞིང་དར། ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྒྲིག་བཅས་རིགས་ཆེན་པོ་བཅུ་ཡི་དམངས་འཚོའི་ལས་དོན།
མཚོ་སྔོན་གྱི་བུད་མེད་སྒྲོག་འགྲེལ་རུ་ཁག་འདི་ཡག་པ་ལ།
ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་གང་དུ་ཡོད་ཚེ་ཁོང་ཚོ་གནས་དེར་ཕེབས་ནས་ཏང་གི་སྲིད་ཇུས་སྒྲོག་འགྲེལ་བྱེད་པར་བྲེལ། རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་ལ་སྨི4200ཡན་ཡོད་པའི་མགོ་ལོག་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་དགའ་བདེ་རྫོང་ཁྱི་འབྲི་རྩྭ་ཐང་དུ།
དེང་རབས་ཕྱུགས་ལས་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་མཁན་ཀྱཱ་ཚང་མཉམ་ལས་ཁང་།
མཚོ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ཀོས་ནན་རྫོང་ནི་ཞིང་ཕྱུགས་གཉིས་གཙོར་འཛིན་པའི་རྫོང་ཞིག་ཡིན་ལ་དེ་ལས་སུམ་མདོ་གྲོང་རྡལ་དང་ཐར་ཤུལ་ཡུལ་ཚོ་སོགས་ནི་ཕྱུགས་ལས་གཙོ་བོར་གཉེར་མཁན་གྱི་གྲས་སུ་གཏོགས།
“སྐུ་ཉིད་ཡིད་དུ་འོང་བའི་མཚོ་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཡུལ་སྐོར་ལ་ཕེབས་པར་དགའ་བསུ་ཞུ”ཞེས་པའི་རིམ་སྤེལ་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་འགོ་ཚུགས་པ།
ཉེ་ཆར། “སྐུ་ཉིད་ཡིད་དུ་འོང་བའི་མཚོ་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཡུལ་སྐོར་ལ་ཕེབས་པར་དགའ་བསུ་ཞུ”ཞེས་པའི་རིམ་སྤེལ་བྱེད་སྒོའི་འགོ་ཚུགས་མཛད་སྒོ་ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་སྐུ་འབུམ་ཆུས་ཆན་ཙི་ཡོན་ཞིང་ལས་ཚན་རྩལ་དངོས་མང་ཁང་དུ་འཚོགས་ཤིང་།
རྒྱུད་བཞི་སྡེ་དགེའི་པར་མ་དཔེ་སྐྲུན་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས།
ཉེ་ཆར་རྫོང་སར་བློ་གྲོས་བོད་སྨན་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གིས་བསྒྲིགས་པའི་རྒྱུད་བཞི་སྡེ་དགེའི་པར་མ་དེ་སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔེ་སྐྲུན་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས།དེ་ཡང་རང་རེའི་གསོ་དཔྱད་ཀྱི་བསྟན་པ་འཛིན་པའི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་མང་པོའི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་འབད་བརྩོན་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུད་བཞི་ལ་ཡང་སྦྱོར་རའི་པར་མ་དང་། མངའ་རིས་ཀྱི་པར་མ་་་
མཚོ་སྔོན་མཛེས་རྩལ་མཐུན་ཚོཊ་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཡིས་རི་མོ་རྐུ་བཤུས་བྱས།
ཟླ3པའི་ཚེས30ཉིན་གསར་འགོད་པས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་ལས་རིགས་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ནས་རྒྱུས་ལོན་པ་ལྟར་ན། ཞིང་ཆེན་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་ལས་རིགས་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཏང་ཙུའུ་ཡིས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་བརྒྱུད། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཛེས་རྩལ་པའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཝང་ཞའོ་
མཚོ་སྔོན་མུ་རི་གཏེར་ཁུལ་ནས་ཁྲིམས་དང་མ་མཐུན་པར་རྡོ་སོལ་བསྔོགས་པའི་གནད་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་མི་15གྱོད་དོན་ཐོ་འགོད་བྱས་ནས་ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་བྱས་པ།
གསར་འགོད་པས་ཚེས་23ཉིན་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སྒྲིག་ཨུད་དང་ལྟ་ཞིབ་ཨུ་ལྷན་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱས་པར། མིག་སྔའི་བར། མུ་རི་གཏེར་ཁུལ་ནས་ཁྲིམས་དང་མ་མཐུན་པར་རྡོ་སོལ་བསྔོགས་པའི་གནད་དོན་ལ་དམིགས་ཏེ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སྒྲིག་བཤེར་ལྟ་ཞིབ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་སྒྲིག་འགལ་ཁྲིམས་འགལ་ཚབས་ཆེན་ཡོད་པའི་
མཚོ་སྔོན་ཐག་རིང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ཤང་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་སློབ་ཆུང་སྐོར་བཀོད་པ།
ལོ་23ལ་སླེབས་པའི་ཟླ་བ་ཚེ་སྐྱིད་མཚོ་སྔོན་མི་རིཌ་སློབ་ཆེན་ནས་མཐར་ཕྱིན། 2020ལོའི་ཟླ་9པར་དགེ་རྒན་བསྡུ་བའི་ཡིག་རྒྱུགས་འཕྲོད་ནས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཡུལ་ཤུལ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཀྲོའུ་འབྲི་སྟོད་རྫོང་ཟོ་སྐྱ་ཤང་ཞག་སྡོད་སློབ་ཆུང་གི་དགེ་རྒན་ཞིག་ཏུ་གྱུར།
མགོ་ལོག་གིས་རི་ལྗང་ཆུ་དྭངས་དེ་ལེགས་ཆ་དང་ལ་རྒྱར་བསྒྱུར་བ།
བསྟུད་མར་ཉིན་འགའི་རིང་། མགོ་ལོག་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱིས་གཅིག་སྡུས་སློབ་སྦྱོང་དང་བགྲོ་གླེང་སྤེལ་རེས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་བརྒྱུད། གོང་ནས་འོག་བར་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ཏེ། ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མཚོ་སྔོན་འཐུས་ཚབ་ཚོགས་པའི་གྲོས་ཞིབ་ནང་ཞུགས་སྐབས་ཀྱི་གསུང་བཤད་
མང་ཚོགས་ཀྱི་སྐྱིད་སྣང་དང་བདེ་འཇགས་ཇེ་མཐོར་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ང་ཚོའི་འོས་འགན་ཡིན།
ཁ་པར་གྱི་ཕར་སྣེ་རུ་མི་ཞིག་གིས་འཚབ་འཚུབ་ངང་། མདང་ནུབ་ཁོ་ཚང་གི་སྒོ་ཁའི་ལྕགས་རར་གཏོར་བརླག་བཏང་སོང་བས། མངག་གཏོང་ཁང་གི་ལས་མི་མངགས་ཏེ་རོགས་བྱེད་དགོས་པའི་རེ་འབོད་ཀྱི་སྐད་དེ་ཐོས་པ་ན། རྣམ་ཐར་མྱུར་མོར་ཡར་ལངས་ཤིང་ཁ་ལག་སྟབས་བདེ་ཞིག་བཀྲུས་རྗེས།
ཞིན་ཧེ་རྫོང་གི་རྒན་གསོ་ཁང་དུ་རྒན་པ་ཚོའི་གདོང་ལ་དགའ་བའི་འཛུམ་གྱིས་ཁེངས་འདུག
མཚོ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ཞིན་ཧེ་རྫོང་རྒན་གསོ་ཁང་གི་ར་སྐོར་ནང་དུ་མི་རིགས་མི་གཅིག་པའི་རྒན་པོ་འགའི་གདོང་ལ་དགའ་བའི་འཛུམ་མདངས་རྒྱས་ནས་མིག་མངས་རྩེ་བཞིན་འདུག ང་ཚོའི་མིག་ལམ་དུ་མཐོང་ཡོང་བ་ནི་ལུས་ལ་གྱོན་ཆས་ཡག་པོ་གྱོན་པའི་རྒད་པོ་རྒན་མོ་རྣམས་ཀྱི་གདོང་གི་འཛུམ་མདངས་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ནང་སེམས་བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས་ཁེངས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཡིན།
དཀའ་སྡུག་གི་ལག་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འཚོ་བ་བསྐྲུན་པ།
སྙན་གྲགས་ཕྱོགས་ཀུན་ཁྱབ་པའི་མཚོ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གུང་ཧོ་རྫོང་རིག་སྨོན་གྲོང་རྡལ་ནི་མཚོ་སྔོན་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་འབྲོག་ཁུལ་དང་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་འགྲིམ་འགྲུལ་འགག་གནས་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་རང་བྱུང་ཆ་རྐྱེན་ཅུང་ཞན་པ་དང་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་ཞན་པ། མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་དང་འཚོ་བའི་ཆུ་ཚད་དམའ་བ། ཆ་སྙོམས་ཀྱིས་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་དཀའ་བ་བཅས་ཀྱི་དབང་གིས།
མདོ་བ་གྲོང་རྡལ་གྱི་རྣམ་པ་གསར་པ།
ཟླ2པའི་ཚེས25ཉིན་གྱི་ཞོགས་པར། གསར་འགོད་པ་རྨ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ཐུན་རིན་གྲོང་ཁྱེར་དབུལ་སྐྱོར་གསར་སྤེལ་ཅུས་ཀྱི་ཅུས་ཀྲང་གཞོན་པ་ལང་ཞའོ་ཧྭ་ཡི་འགྲོ་རོགས་འོག རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་དབུལ་ཐར་འགག་སྒྲོལ་སྤྱི་སྡོམ་གཟེངས་བསྟོད་ཚོགས་ཆེན་སྟེང་དབུལ་ཐར་འགག་སྒྲོལ་གྱི་སྔོན་ཐོན་ཐུན་མོང་བྱ་དགའ་ཐོབ་པའི་མདོ་བ་གྲོང་རྡལ་དུ་ཆས་པ་ཡིན།
ཧོ་ནན་རྩྭ་ཐང་དུ་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཇེ་བཟང་དུ་གྱུར་པའི་གླུ་སྐད་ལྷང་ལྷང་གྲགས་པ།
རྨ་ཀླུང་ཁུགས་པ་དགུ་ལྡན་གྱི་ཁུགས་པ་དང་པོར་གནས་པའི་ཧོ་ནན་སོག་རིགས་རང་སྐྱོང་རྫོང་གི་རྨ་ཁུགས་རྩྭ་ཐང་ནི། དཔེ་མཚོན་ཅན་གྱི་མཐོ་སྒང་སྤང་ལྗོངས་རང་བཞིན་གྱི་རྩྭ་སར་གཏོགས་ཤིང་། རང་བྱུང་ཡུལ་ལྗོངས་རྔམ་བརྗིད་ལྡན་པས། མི་སེམས་དབང་མེད་དུ་འགུག མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་སྐྱེ་ཁམས་རྩྭ་ཐང་འདི་ནི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེས་ཆེ་བའི་སྐྱེ་ལྡན་ཕྱུགས་ལས་རྟེན་གཞི་ཡིན།
ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པས་བློ་གཅིག་སེམས་གཅིག་གིས་དམངས་དོན་སྒྲུབ་པའི་མིག་དཔེ་ཡག་པོ་སྟོན་དགོས།
ཁྲ་འགུ་སྡེ་བ་ནི་ས་ཡོམ་གྱི་གནོད་སྐྱོན་ཐེབས་རྗེས་བསྐྱར་དུ་བསྐྲུན་པའི“སྡེ་བ་དང་པོ”ཡིན་པ་དང་། རྒྱལ་ཡོངས་ཏང་ཡོན་གྱིས་ཞལ་འདེབས་ཕུལ་ནས་བསྐྲུན་པའི་ཏང་ཡོན་བྱ་འགུལ་ཁང་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། ཏང་གཤིས་སློབ་གསོ་འབུར་དུ་བཏོད་པ་དང་དྲིན་གཟོ་སློབ་གསོ་འབུར་དུ་བཏོད་དེ།
རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ལས་མྱུར་དུ་གྲངས་ཀ་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བ།
ཁྱད་ལྡན་ཟས་མཆོག་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་ཐུབ། ལྗོངས་ཁུལ་དུ་སོང་སྟེ་ལག་ཁྱེར་ཁ་པར་སྟེང་དུ་བལྟས་ན་ཟ་ཁང་དང་རླངས་འཁོར་འཇོག་ས་སོགས་གང་ན་ཡོད་པ་སླ་མོར་ཤེས་ཐུབ། ཉེ་བའི་ལོ་འགའི་རིང་ལ། རང་ཞིང་གི་རིག་ནུས་ཡུལ་སྐོར་གྱི་ཞབས་ཞུའི་མ་ལག་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་བ་དང་བསྟུན་ནས།
མཚོ་སྔོན་པོ་ནི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཉམས་ལེན་བྱེད་སའི་སྟེགས་བུར་བསྐྲུན་རྒྱུ་རེད།
གསར་འགོད་པས་མཚོ་སྔོན་པོ་ལྗོངས་ཁུལ་སྲུང་སྐྱོབ་བེད་སྤྱོད་དོ་དམ་ཅུས་ནས་རྒྱུས་ལོན་བྱུང་བ་ལྟར་ན། “ལྔ་བཅུ་བཞི”སྐབས་སུ། རང་ཞིང་གིས་མཚོ་སྔོན་པོའི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་སྤུས་ཚད་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཇེ་མཐོར་བཏང་སྟེ་མཚོ་སྔོན་པོའི་སྐྱེ་ཁམས་ཡུལ་སྐོར་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་པར་མ་ཟད།
ཡུན་ནན་ཞིང་ཆེན་གྱིས་ཚད་གཞི་མཐོ་བའི་ས་ཞིང་མུའུ་ཁྲི2444འཛུགས་སྐྲུན་བྱས།
རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་རྩིས་སྤྲོད་བྱས་པའི་ལས་འགན་ལྟར་ན། 2020ལོར་ཡུན་ནན་ཞིང་ཆེན་གྱིས་བསྡོམས་པས་ཚད་གཞི་མཐོ་བའི་ས་ཞིང་མུའུ་ཁྲི2400འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས། 2020ལོའི་ཟླ12པའི་ཟླ་མཇུག་བར་དུ། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱིས་ཚད་གཞི་མཐོ་བའི་ས་ཞིང་མུའུ་ཁྲི361འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པ་དང་།